Inspiratie — over de grens!

Nooit genoegen nemen

‘Kennelijk is godsdienst voor mij altijd een belangrijke drijfveer geweest, al weet ik niet precies hoe. Ik kan het alleen constateren als ik terugkijk: mijn onderzoek gaat meestal over onderwerpen die met religieuze thematiek te maken hebben.

Tijdens een briefwisseling met mijn zoon Pieter, waarin we onder meer over de rol van religie in onze levens schreven, bedacht ik dat mijn wetenschappelijk onderzoek de meest onzuivere wetenschap is die er bestaat, omdat mijn impuls altijd buiten de historische wetenschap zelf ligt. Ik weet niet of dat problematisch is: het gaat er nog steeds om hoe goed je die wetenschap vervolgens beoefent. Mijn basispositie is altijd dat ik zélf zo graag iets wil weten. Daarnaast heb ik mijn educatieve drift: ik zal net zo lang zoeken tot ik iets heb gevonden wat anderen ook willen weten.

Ik heb nooit het verlangen gehad om zelf kunstenaar te worden. Wel zijn er vanaf mijn middelbare schooltijd kunstenaars in mijn leven geweest. Voor mij waren het tovenaars, alchemisten, helden die over mogelijkheden beschikten die mij ten enen male ontbraken. Ze namen me op sleeptouw; we zagen geen verschil meer tussen dag en nacht. Dat was een type leven dat ik helemaal niet kende, want ik ben een heel behoudende persoon. Ik zal nooit genoegen nemen met truttige kunstgeschiedenis. Dat is wel het minste wat ik aan die kunstenaars, of aan hun nagedachtenis verplicht ben.’ (NW)

Henk van Os is oud-directeur van het Rijksmuseum en universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Met zijn zoon Pieter publiceerde hij de briefwisseling Vader en zoon krijgen de geest

* * *

Tekstjes Margot Dijkgraaf en Niňa Weijers