Obama en de zorg

Washington – Het klinkt wellicht vreemd, maar de hervorming door president Obama van het Amerikaanse zorgstelsel (‘Obamacare’) is in essentie niet eens zo anders dan het fietsbeleid in New York.

Om met dat laatste te beginnen: dat is er sinds enkele jaren. Hieraan ging echter geen breed debat over de ideale vorm van vervoer in een grote stad als New York vooraf, of iets dergelijks. Nee, fietsers zijn een belangengroep. Vooralsnog een kleine belangengroep, maar een die mede onder invloed van een groeiend milieubewustzijn ontegenzeggelijk groeit – en waarmee dus rekening dient te worden gehouden.

Een dergelijke benadering leidt tot heel andere uitkomsten dan wanneer zo’n debat wél had plaatsgehad. Dan had men bijvoorbeeld kunnen concluderen: New York is een relatief vlakke stad en dus ideaal voor fietsers. Laten we daarom het luidruchtige en vervuilende autoverkeer, dat toch al hopeloos vastzit, terugdringen ten faveure van fietsers. Nu gaat het echter ongeveer zo: New York is gebouwd voor auto’s, maar we moeten de fietsers, die opkomende belangengroep, ook wat geven. Dus worden her en daar fietsbanen aangelegd.

Zo ongeveer kwam ook Obamacare tot stand. Dat er iets moest gebeuren met het Amerikaanse zorgstelsel was, althans voor de Democraten, wel duidelijk. Het land heeft zo’n vijftig miljoen onverzekerden en heeft met 7500 dollar per persoon de duurste zorg ter wereld. En de resultaten van de zorg zijn ondermaats: volgens de Wereldgezondheidsorganisatie scoort Amerika op ‘algehele uitvoering’ en ‘algehele gezondheid’ respectievelijk 37ste en 72ste.

Een eerlijk debat hierover zou op z’n minst het winstbeginsel, dat in alle geledingen van het zorgstelsel leidend is, ter discussie hebben gesteld. Dat debat vond echter nooit plaats. In plaats daarvan ging Obama met de belangengroepen rond de tafel zitten: de verzekeraars, de artsen, de ziekenhuizen, de farmaceutische industrie. Die andere belangengroep, de gebruikers van de zorg, hoefden toch pas in het volgende verkiezingscyclus te worden geraadpleegd.

Het resultaat was een reeks verbeteringen van het bestaande systeem. Centraal in Obamacare staat ‘het mandaat’: de verplichting voor alle Amerikanen om op straffe van een boete een verzekering af te sluiten. Het Hooggerechtshof heeft vorige week bepaald dat dit mandaat niet in strijd is met de grondwet, omdat het gezien kan worden als een ‘belasting’ – en daar is niets ongrondwettelijks aan. Zo kreeg Amerika een vrijbrief om voort te bouwen op een systeem dat aan alle kanten rammelt. En kunnen de Democraten roepen dat ze het land eindelijk universele zorg hebben gebracht.