Occupy Soedan

Khartoem – De Occupy-beweging wordt in de media doorgaans afgedaan als het geesteskind van idealistische jongeren in het Westen die de globale economische en politieke orde beu zijn maar geen alternatief voor ogen hebben. Dat het bereik van de beweging groter is, wordt bewezen door Farouq Ibrahim, een 82-jarige Soedanees die dankzij de beweging weer gelooft in een toekomst voor zijn door oorlog verscheurde land.

Volgens hem biedt het internationale klimaat van verzet, gepaard aan de belabberde plaatselijke economie, perspectieven voor een Occupy-achtige beweging in Soedan. ‘Eentje die publiekelijk vraagtekens zet bij zaken die te lang als vanzelfsprekend zijn beschouwd’, stelt de hoopvolle Farouq: ‘Het beginnetje daarvan hebben we de afgelopen weken gezien.’

Ondanks de oliemiljoenen die het land sinds de jaren negentig genereert, is de Soedanese staatsschuld tot ongekende hoogte gestegen en leeft meer dan vijftig procent van de bevolking onder de armoedegrens. Oorlogen, droogtes, dictatoriaal wanbeleid en genocide maakte het 23-jarige bewind van Omar Al-Bashir tot een aaneenschakeling van crises met alle economische gevolgen van dien.

De afsplitsing van het zuiden, iets meer dan een jaar geleden, leidde bovendien tot een verlies van grofweg drie vierde van de olieopbrengsten, een begrotingstekort van meer dan twee miljard euro en een inflatie van rond de veertig procent. Het staatsinkomen, waarvan bijna tachtig procent wordt besteed aan het leger en de veiligheidsdiensten, kwam onder druk te staan. Daarom worstelen Soedanezen sinds enkele maanden met een probleem dat 21ste-eeuwse Europeanen bekend in de oren klinkt: bezuinigingen. Zo werd er onder meer gesneden in de brandstofsubsidies en werden de belastingen verhoogd, een strop voor met name arme Soedanezen.

Een reactie liet echter niet lang op zich wachten. Waar Al-Bashir in het verleden relatief ongestoord zijn gang kon gaan, riepen nu mensen – geïnspireerd door wat er elders in de wereld gebeurt – om regime change en de val van de president. Sinds 16 juni wordt er soms dagelijks gedemonstreerd ondanks het harde ingrijpen van de veiligheidsdiensten. Soedanese tweeps en (internet)activisten draaien overuren nu het spook van de revolutie de weg naar het zuiden lijkt te hebben gevonden.

Farouq moet het echter van zijn ervaring hebben. Hij was actief betrokken bij de eerste revolutie in zijn land in 1964 – het ‘Tahrir-moment’ van zijn generatie – en probeert nu achter de schermen een rol te spelen. Volgens de oudste aanhanger van Occupy in Soedan is haast geboden: ‘Dit is het moment dat mensen in de hele wereld de politiek een halt toeroepen en in Soedan is dat de hoogste tijd.’