Oeganda kroont ‘Miss HIV’

Kampala – Robina Babirye krijgt een zilverkleurige kroon op haar hoofd en een roodgele sjerp over haar rechterschouder.

Het is vrijdagavond 18 september en Babirye (22) is zojuist verkozen tot winnares van een schoonheidswedstrijd voor jonge Oegandese vrouwen met hiv. Babirye, die als ongeboren baby het virus opliep via haar moeder, straalt ten overstaan van een paar honderd toeschouwers en de pers in een ballroom in een hotel in Kampala. Ze gaat op de foto met de winnaar bij de mannen, de 21-jarige Silas Lubangakere.

De initiatiefneemster van de verkiezingen, Jacquelyne Alesi van de organisatie Uganda Network Of Young People Living with HIV/AIDS (unypa), wil strijden tegen stigmatisering. Alesi ontdekte ruim tien jaar geleden, op haar zeventiende, dat ze zelf besmet is. Ze liet zich testen nadat haar baby was overleden. Alesi leeft nog dankzij aidsremmende medicijnen.

Alesi: ‘Wij krijgen met onze verkiezingen kritiek van mensen die zeggen dat we hiv/aids “vieren”, maar het gaat ons erom te laten zien dat hiv-geïnfecteerden ook mensen zijn. Hopelijk moedigt dit Oegandezen aan om zich te laten testen en om hiv/aids bespreekbaar te maken. Angst voor stigmatisering weerhoudt mensen vaak nog, wat ertoe leidt dat het virus verder wordt verspreid.’

Oeganda heeft in de voorbije jaren, zoals andere Afrikaanse landen, stappen gezet in de strijd tegen hiv/aids. Van de 35 miljoen Oegandezen leefden er volgens de overheid vorig jaar 1,5 miljoen met hiv. In 2007 waren het er 1,2 miljoen. Paradoxaal genoeg is de toename ‘goed’ nieuws: mensen leven langer dankzij aidsremmers, die beter beschikbaar zijn geworden. En omdat het aantal nieuwe besmettingen de afgelopen jaren afnam, is er per saldo vooruitgang geboekt. Niettemin liepen in Oeganda in 2014 naar schatting nog altijd liefst 273 mensen per dag hiv op, met inbegrip van baby’s die geboren werden met het virus.

Jacquelyne Alesi organiseerde vorig jaar al eens een verkiezing voor jonge seropositieve vrouwen en mannen in Oeganda. Het idee was afgekeken van Botswana, waar in 2002 voor het eerst zo’n verkiezing plaatsvond.

Robina Babirye en Silas Lubangakere hopen in hun nieuwe hoedanigheden van Miss Y+ en Mister Y+ (Youth Positive) bij te dragen aan een verdere afname van nieuwe besmettingen. Zij gaan optreden als ambassadeurs tijdens campagnes voor bewustmaking in Oeganda. Babirye wil hiv-geïnfecteerden die kampen met discriminatie ‘overtuigen van hun kansen’, zo zei ze na haar uitverkiezing tegen journalisten.