Oegandese vrouwen in minirok

Kampala – Patience Akumu kreeg vorige week problemen door een nieuwe wet in Oeganda. De 27-jarige journaliste bracht drie uur door in een politiebureau in de hoofdstad Kampala. ‘Agenten duwden me heen en weer’, verhaalt Akumu, ‘er werd van alle kanten aan me getrokken.’

Akumu wilde demonstreren tegen de antipornografiewet die in de internationale berichtgeving werd ondergesneeuwd door de antihomowet. De antipornografiewet verbiedt ‘representatie’ van ‘seksuele’ lichaamsdelen die leidt tot ‘seksuele opwinding’. Mannen grepen de wet aan om vrouwen in minirokken lastig te vallen. Sommige vrouwen werden vorige week zelfs – op straat, overdag – uitgekleed.

De antipornografiewet verbiedt de minirok niet. Dat vrouwen in mini’s toch werden aangevallen, komt doordat het oorspronkelijke wetsvoorstel wél zo’n verbod bevatte. De geestelijk vader van de wet, minister voor Ethiek en Integriteit Simon Lokodo, moest het verbod laten vallen onder maatschappelijke druk. De uiteindelijke wet is vooral gericht tegen seksueel getinte afbeeldingen in Oeganda’s schandaalpers en op tv – een aanpassing die lang niet tot iedereen was doorgedrongen.

Akumu kwam in de problemen doordat ze, toen ze bij de politie toestemming zocht voor een protest tegen de wet, demonstratief gekleed was in een korte rok. ‘Een agent zei tegen me: “Je windt me op, dat mag niet volgens de wet.” Als wetshandhavers al zo onwetend zijn, wat denk je dan van boda boda-(brommer-)chauffeurs?’

Uiteindelijk kregen Akumu en zo’n tweehonderd andere vrouwen toch toestemming, van hogerhand. Bij het Nationale Theater in Kampala hielden ze plakkaten in de lucht met teksten tegen de recente intimidatie. Een geplande protestmars werd verhinderd door de oproerpolitie.

De regering heeft inmiddels aangekondigd dat ze de antipornografiewet gaat verduidelijken. President Yoweri Museveni laat zich voorstaan op zijn vrouwvriendelijke beleid en dan zit een wet die gericht lijkt tegen de halve bevolking toch niet lekker. Voor homo’s gelden andere criteria: zij worden verafschuwd en vertegenwoordigen een veel kleiner electoraat.

Akumu ziet niettemin parallelen tussen de antipornografiewet en de antihomowet. Beide wetten moeten volgens haar de aandacht afleiden van de echte problemen in het land, zoals corruptie, armoede en repressie. Beide wetten ‘moraliseren’, ze komen uit de hoek van de christelijke kerk die in Oeganda veel gezag geniet. Ironisch, vindt Akumu. ‘Pornografie en homoseksualiteit: het Westen krijgt de schuld van de “immoraliteit”. Van het ondermijnen van de “Afrikaanse cultuur”. Maar de christelijke kerk in Afrika die zich zo hard maakt voor deze “Afrikaanse cultuur”, komt die niet uit het Westen?’