Oekraïense demonstranten zijn teleurgesteld in de EU

Kiev – ‘Geachte EU. We genieten van uw stilte’, staat sarcastisch op de pamfletten die een groep activisten voor de ingang van de Duitse ambassade legt.

Ze zijn geblinddoekt en lopen met blanco spandoeken. Hun frustratie over het uitblijven van Europese hulp wordt door velen gedeeld. ‘Sancties’ staat op een laken dat een groepje door Kiev draagt. Iemand die erachter loopt, zegt: ‘Onze oligarchen hebben hun kapitaal op jullie banken staan. Dat geld is van Oekraïne. Waarom doen jullie niks?’

Liefde voor Europa lag ten grondslag aan de protesten, maar de hartstocht lijkt niet meer voor alle betogers te gelden. Niet dat er niets meer te demonstreren valt. Integendeel. Recente concessies van regeringszijde hebben de volkswoede nauwelijks bekoeld. President Viktor Janoekovitsj, boegbeeld van het als corrupt beschouwde regime, zit nog steeds op zijn troon. Behalve zijn aftreden eist men strafvervolging van hen die verantwoordelijkheid dragen voor de knokploegen, bloedige ontvoeringen, verdwijningen, lukrake arrestaties, kogels en doden.

Geschrokken van het geweld lijken de hoofdrolspelers het in ieder geval over één optie eens: dialoog. Voor dialoog heb je woorden nodig. Consistente of niet consistente. En beloftes. Mitsen en maren doen het ook goed. Oppositieleider Arseni Jatsenjoek geeft het signaal positief te staan tegenover deelname in een nieuw te vormen regering. Eerst echter moet aan een serie wensen worden voldaan. De interim-regering op haar beurt zegt wel oren te hebben naar constitutionele hervormingen. Zelfs als deze de macht van de president inperken. Maar ja, dat is een gecompliceerd proces. Kan duren tot september.

Ook de EU heeft een dubbelzinnige duit in het zakje gedaan. Het Europees Parlement nam vorige week een ronkende resolutie aan die melding maakt van concrete sancties tegen Oekraïense ambtsmisbruikers. Maandag echter bleek Brussel nog niet klaar voor taalgebruik van dit kaliber. In een gezamenlijke persverklaring drongen de 28 ministers van Buitenlandse Zaken aan op dialoog en hervormingen. Anderzijds spraken ze uit dat hernieuwde samenwerking tussen Oekraïne en de EU ‘niet het uiteindelijke doel is’ van de relaties. Een uitspraak die kan worden opgevat als een hint naar de mogelijkheid van toekomstig lidmaatschap.

Zondag vonden kopieën van de resolutie onder tientallen duizenden hoopvolle Oekraïners gretig aftrek. Het besluit van de ministers van Buitenlandse Zaken zal deze week vermoedelijk vooral met scepsis worden ontvangen.