Ongeveer twee derde van de Oekraïners die na de invasie door Rusland onderdak zochten in Bulgarije is naar elders vertrokken, volgens nieuwe cijfers van VN-vluchtelingenorganisatie unhcr. Inmiddels hebben 97.311 Oekraïense vluchtelingen die naar Bulgarije vluchtten het land verlaten, terwijl er 51.140 zijn achtergebleven. In Bulgarije staan in totaal 149.479 Oekraïners geregistreerd voor tijdelijke bescherming, van wie 8676 met overheidssubsidie zijn ondergebracht in hotels en huisvesting georganiseerd door de overheid.

De groeiende onzekerheid rond de verlenging van de hotelaccommodatieregeling heeft bijgedragen aan de uittocht van vluchtelingen, stelt de unhcr. Ook kunnen veel vluchtelingen die in privé-accommodaties zitten het zich niet veroorloven om dat te blijven doen. De vrees is dat degenen die in de wintermaanden achterblijven tot de kwetsbaarsten behoren. ‘Deze vluchtelingen zullen waarschijnlijk materiële én financiële steun nodig hebben om de winter te overleven.’

De accommodatieregeling werd ingevoerd door de toenmalige regering onder leiding van Kiril Petkov, kort nadat Oekraïense vluchtelingen in groten getale in Bulgarije aankwamen. De regeling werd herhaaldelijk verlengd, hoewel de door president Roumen Radev in augustus aangestelde overgangsregering haar in de laatste maanden van 2022 zo wijzigde dat de overheid zorgt voor huisvesting, maar niet voor het subsidiëren van maaltijden voor de Oekraïners.

Ngo’s en andere organisaties hebben de regering daarvoor bekritiseerd. ‘Vanaf het allereerste begin van haar mandaat heeft de interim-regering op categorische wijze laten zien dat zij zal proberen de tijdelijke bescherming van Oekraïense vluchtelingen in Bulgarije te beperken’, zegt het Bulgaarse Helsinki Comité. ‘Kwetsbare Oekraïense vluchtelingen worden, net als kwetsbare Bulgaren, volledig in de steek gelaten door de staat en zijn volledig afhankelijk van het medeleven en de steun van vrijwilligers en activisten. Veel Oekraïense vluchtelingen verwelkomden Kerstmis in Bulgarije hongerig. Velen van hen zullen het nieuwe jaar hongerig inluiden.’

De Bulgaarse interim-regering legt de kritiek naast zich neer. Op 6 januari informeerde waarnemend minister van Binnenlandse Zaken Demderdzhiev het parlement dat de tijdelijk beschermde status voor Oekraïense vluchtelingen in Bulgarije wordt verlengd tot 24 februari 2024. ‘Bulgarije spant zich in om degenen die permanent in Bulgarije verblijven te integreren – om werk en goed onderwijs voor hen te vinden, maar ook om vluchtelingen te onderscheiden van Oekraïense toeristen die het land hebben overspoeld.’