Oekraïne verdient aan Tsjernobyl-toerisme

Kiev – Serhi Bihajev maakt zich op voor een drukke zomer. Als uitbater van een klein hostel in Kiev is hij een van de vele Oekraïners die onbedoeld profiteren van de veelbesproken hbo-serie over Tsjernobyl. Vanochtend vroeg had hij het nog aan de stok met vier jongens uit Utrecht die zich luidruchtig gereedmaakten voor een bezoek aan de kerncentrale. ‘Het valt nu nog wel mee, maar voor juli en augustus zit ik al helemaal volgeboekt.’

Het is een godswonder dat er op 26 april 1986, de dag dat reactor 4 van de Tsjernobyl-kerncentrale ontplofte, een zuidenwind stond. Bij noordenwind zou de radioactieve rotzooi die bij de ramp vrijkwam de stad Kiev, slechts 110 kilometer verderop, hebben weggevaagd. Nu sloeg het grootste deel van de fall-out neer in de dunbevolkte bossen van Wit-Rusland. Al heeft de ramp in de loop van de jaren alsnog tienduizenden levens gekost – het exacte aantal overtallige gevallen van kanker is niet vast te stellen.

De ironie wil dat de kernramp die Kiev in een spookstad had kunnen veranderen tegenwoordig een bron van inkomsten is: agentschappen bieden rondleidingen door de zwaarbeveiligde ‘exclusiezone’ aan, al dan niet inclusief overnachting of helikoptervlucht. Het Tsjernobyl-toerisme is naar verluidt goed voor zo’n vijftig miljoen dollar per jaar, waarvan de overheid een flinke portie opstrijkt. Maar sinds de hbo-serie online staat, zwelt de toeristenstroom aan. In 2018 bezochten zeventigduizend bezoekers de zone; voor dit jaar rekent de stad Kiev op maar liefst honderdduizend. De branche gaat zelfs uit van honderdvijftig- tot tweehonderdduizend.

Natuurlijk zijn er vraagtekens te plaatsen bij deze vorm van ramptoerisme, maar in Oekraïne doet men daar niet moeilijk over. Kiev is bepaald geen Amsterdam en extra bezoekers worden met open armen ontvangen. Ook de serie is juichend onthaald: met nauwelijks verhulde trots schrijven de Oekraïense media over de ‘best beoordeelde serie aller tijden’ die zich niet alleen in Oekraïne afspeelt, maar ook nog eens keihard afrekent met de achterlijkheid van het sovjetsysteem. In de woorden van publicist Nazari Zanoz: ‘Voor Oekraïne is niet alleen de financiële kant van belang, we moeten dit zien als een kans om reizigers ons standpunt beter uit te leggen. Om meer over de tragedie van Tsjernobyl te vertellen, over de Sovjet-Unie, Rusland en hun criminele regimes. Om met bezoekers in dialoog te gaan, ons verder open te stellen voor de wereld.’

Help ons groene.nl te vernieuwen.

Doe mee aan onze enquête

Het invullen neemt zo’n 5 minuten in beslag. U kunt niets winnen, maar wij zijn u zeer erkentelijk als u meedoet aan de enquête.