Okinawa heeft niets te vieren

Tokio – De anderhalf miljoen inwoners van Okinawa, Japans zuidelijkste eilandengroep, hadden weinig zin om vorige week mee te vieren dat ze veertig jaar geleden bevrijd werden van de Amerikanen. Belangrijkste reden: de hoge prijs die Japan (lees: Okinawa) betaalde voor Amerika’s terugtrekking.

In het verdrag tussen Tokio en Washington is opgenomen dat de VS met militaire bases gestationeerd blijven in Okinawa. Maar liefst achttien procent van de grond van Okinawa wordt door het Amerikaanse leger in beslag genomen. Natuurlijk brengen de Amerikanen geld in het laatje door werkgelegenheid, maar deze voordelen wegen niet op tegen de miljarden die Japan de Amerikanen betaalt voor de afgedwongen protectie, de geluidsoverlast van de vliegtuigen en de incidentele verkrachtingen door soldaten. Daarnaast zitten de wonden diep. Okinawa is het enige Japanse gebied waar in 1945 een grondoorlog is gevoerd. Een kwart van de burgerbevolking kwam om. Er zijn het afgelopen jaar onthullingen gedaan dat de Amerikanen het ontbladeringsmiddel Agent Orange, bekend van de strijd tegen de Vietcong, in de jaren zestig in Okinawa getest hebben. En eerder was al uitgekomen dat de in 1969 tussen Nixon en de Japanse premier Sato gesloten deal tot teruggave van Okinawa ook een strikt geheime clausule bevatte: het stationeren van kernwapens op Okinawa als de Amerikanen dat nodig achtten.

De relocatie van de Amerikaanse bases op Okinawa is een heet hangijzer in de Japanse interne politiek en diplomatie. De Amerikanen zitten er niet op te wachten naar een andere plek in Japan verhuisd te worden: voor hen is Okinawa, aan de grens van de Oost-Chinese Zee, van grote strategische waarde in een steeds turbulenter Oost-Azië. En de rest van Japan zit ook niet te wachten op een grote legerbasis om de hoek. Een verhuizing van de bases zal waarschijnlijk gewoon binnen de grenzen van Okinawa plaatsvinden. Uiteindelijk is Okinawa voor Japan toch die handige groep eilanden die ver weg liggen van het ‘vasteland’ van Japan. Er valt voor de anderhalf miljoen inwoners inderdaad weinig te vieren na veertig jaar vrijheid.