TELEVISIE

Om op te vreten

Kids&Docs

Op Cinekid gingen vijf Hollandse documentaires voor en over kinderen in première. Bij het Idfa volgen er vier. Getalsmatig is Nederland daarmee wereldkampioen en door de gemiddeld hoge kwaliteit is het dat in dubbele zin. Dankzij Kids&Docs, project van Cinekid, Idfa en het Mediafonds, samen met Z@pp en de publieke omroepen. Jaarlijks ontwikkelen jonge documentairemakers een eigen filmplan onder leiding van toppers in het vak.
Maar waarom zou dat moeten, de jeugddocumentaire? Die veelgehoorde aarzeling wortelt in zorg om de inhoud. ‘Documentaire’ lijkt synoniem met kommer en kwel. Er bestaan natuurlijk vrolijke of zuiver esthetische documentaires. Maar het Idfa bijvoorbeeld is niet wereldvermaard als blijheidsfestival maar vanwege bekommernis om gerechtigheid. Ook de eigen publieke omroep is meestal te vinden op plekken in stad, land en wereld waar het pijn doet. Naar Tony van Ditteke Mensink (Pieter Baan Centrum) of Stand van de sterren van Leonard Retel Helmrich (Javaanse overlevingsstrijd) kijk je niet voor de gezelligheid. Maar ze zijn informatief, aangrijpend, mooi en belangrijk. Niemand hoeft te kijken, maar het is de morele plicht van een gemeenschap te willen weten en zich rekenschap te geven. En ja, als je kinderen met filmideeën laat komen, blijken die, hoe is het mogelijk, naast leuke dingen ook problemen te kennen. Moeten andere kinderen die dan zien? Nou, die kunnen op legio zenders terecht voor hun rantsoen jeugdsoap en schreeuwcartoons. Maar als je ze afschermt voor wat andere kinderen in het echt meemaken onderschat je hun belangstelling, empathie en veerkracht.
Lichting 2011 bevat trouwens lekkere feelgood-filmpjes over knikkeren (Voor ’t echie) en een goed uitgepakte gedwongen verhuizing (Uitgekraakt). Maar migreren (Van Afrika naar Assen) is voor zendelingdochter Inge (15) weerbarstiger: nergens meer echt thuis. Wel spiegel van wat legio migranten in Nederland voelen. Rajeev (12) wil in Een enkeltje Bussum graag een keer naar India, waar hij geadopteerd is. Zijn ouders vinden het nog iets te vroeg. Van zowel Raman (11) als Nadia (12) zijn mama en papa net uit elkaar, en dat Raman geesten ziet die hem helpen en Nadia dwanghandelingen verricht om met succes ziekte en dood af te wenden, dat is niet helemaal toevallig. Maar de sores van blonde Nadia en donkere Raman zijn wel die van ontelbare kinderen (die ook in je klas zitten); en ze worden deze keer nou eens niet óver hen verteld maar vanuit hun perspectief. Belangrijker: ze zijn heel wat meer dan zielenpoot, want om op te vreten. Je zou er zo vriendinnetje of vriendje mee willen worden.
Heftig is inderdaad In mijn hoofd waarin tennistalent Britt (13) worstelt met het feit dat haar moeder, steun en toeverlaat, een erfelijke hersenaandoening heeft. Levensgevaarlijk; bovendien is de vraag of ze die zelf ook heeft. De oma uit Oma Lien heeft alzheimer. Christel (14) bezoekt haar trouw en, hoe verdrietig soms ook, ze hebben veel lol en oma blijft blij met Christel, ook al weet ze niet altijd meer wie ze is. Ten slotte De man die alles kan, oftewel Malik (11). Syndroom van Down en papa niet in Holland maar in Senegal. En als mama en Malik naar Senegal verhuizen is hij zijn neefjes, nichtjes en vriendjes kwijt. Ze lijken wel gek, die filmmakers met hun barre kinderellende. Maar kijk en zie een blijmakend juweeltje. Want goede kindertelevisie is gewoon goede televisie, voor jong en oud.


Kids&Docs 2011 zijn op groot scherm te zien tijdens het Idfa (zie festivalprogrammering). Zaterdag 26 en zondag 27 november worden ze in twee blokken uitgezonden in Z@pp Echt gebeurd, Villa Achterwerk, VPRO, Nederland 3, vanaf 12.00 uur. Inclusief gesprekken met hoofdpersonen en makers. De films komen ook op de mooie nieuwe site voor jeugddocumentaires www.zapp.nl/echtgebeurd