Parijs

Onberispelijke republiek

Ook Frankrijk ontkomt niet aan drastische overheidsbezuinigingen, al zal niemand van de regering de term snel in de mond nemen. Op het woord rigeur rust zelfs een dermate groot taboe dat Jean-François Copé, leider van de rechtse kamermeerderheid, suggereerde het dan in godsnaam maar over ‘olijvenpluk’ te hebben, als er bezuinigen werd bedoeld. Wat bij bezuinigingsplannen doorgaans helpt, is als regeringsleden daarbij het goede voorbeeld geven. En juist daaraan ontbreekt het vooralsnog. Dat is de minste conclusie die zich opdringt na de lawine van affaires die Franse media de afgelopen weken onthulden, daarin voorgegaan door het onvolprezen weekblad Le Canard enchaîné.
Neem Christine Boutin, een jaar geleden bedankt als minister van Wonen, maar eind 2009 gecompenseerd met het voorzitterschap van een commissie die onderzoek doet naar 'sociale gevolgen van de globalisering’. Het leverde haar 9500 euro per maand op, bovenop de 8600 euro die ze al maandelijks opstreek als volksvertegenwoordiger in ruste.
De affaire-Boutin bleek slechts het begin. Direct erop drukte Le Canard facturen af van een bekende sigarenspeciaalzaak in Parijs. Staatssecretaris Christian Blanc bleek in een jaar tijd voor 13.000 euro sigaren te hebben weggepaft. Op kosten van zijn werkgever. Alain Joyandet, staatssecretaris van Ontwikkelingssamenwerking, bleek 116.000 euro te hebben neergelegd voor de huur van een privé-vliegtuig naar Martinique om daar een conferentie bij te wonen. Pijnlijk detail: de conferentie ging over het eerder dit jaar door een aardbeving in puin gelegde eiland Haïti. Ook in opspraak: de minister van Industrie die niet één, maar twee dienstappartementen tot zijn beschikking bleek te hebben, het ene met uitzicht over de Seine, het andere met uitzicht op de Eiffeltoren. En Eric Woerth, minister van Sociale Zaken, heeft onduidelijke banden met Liliane Bettencourt, de rijkste vrouw van Europa en verdacht van een omvangrijke belastingfraude.
De affaires zijn pijnlijk voor president Sarkozy, die bij zijn aantreden een république irréprochable beloofd had. Maar oude gewoontes slijten traag in een land waar de aantrekkingskracht van de macht altijd nauw verbonden is gebleven met de privileges die daaraan kleven. Zo lang geleden is het niet dat Jacques Chirac, als burgemeester Parijs, voor 300.000 euro per jaar aan traiteurskosten declareerde.
Om toch een gebaar te maken besloot Nicolas Sarkozy inmiddels te breken met een andere goede gewoonte van zijn voorganger: de traditionele Garden Party op 14 juli in de tuinen van het Elysée. Op de 45 miljard die de regering wil uitsparen is dat weliswaar een schijntje, maar het is toch geen slecht begin. Ruim 700.000 euro kostte het tuinfeestje afgelopen jaar.