Onder de pet

De positie van Pieter Broertjes is zeker niet te benijden. Het zal je maar gebeuren dat je als hoofdredacteur van een kwaliteitsdagblad als de Volkskrant plotsklaps de risee wordt van heel journalistiek Nederland. Sinds de zomer waren er al tal van bedenkingen geweest over de capaciteiten van Broertjes om zijn krant met een ferme hand in de juiste richting te duwen. Nu is er geen twijfel meer mogelijk: de Volkskrant is een uitstekend dagblad dat onder leiding van een zwakke hoofdredacteur moeilijke momenten doormaakt. Ik schrijf dit zonder leedvermaak, daarvoor heerst er te veel consternatie in mijn bescheiden hersenpan.

Broertjes is de man die aan het einde van de zomer verantwoordelijk is geweest voor een staaltje riooljournalistiek dat men in een serieuze krant niet dacht aan te treffen. Dagenlang werd er bericht over de onderbroeken van de Oranjes, en in het bijzonder over de libido van Alex en diens laatste nummertje met een zekere Maxima, beroep Argentijnse feestneus. Het wroeten in de besmeurde koninklijke lakens werd door Broertjes uitgelegd als een daad van uitzonderlijke onderzoeksjournalistiek. De grootste onthulling was inderdaad van een buitengewone diepgang: Maxima is ver-plet-te-rend mo-oi! Toen hij onder vuur kwam te liggen stamelde Broertjes dat zijn primeur meer dan rechtvaardig was omdat we hier te maken hadden met de toekomstige Nederlandse koningin. Voorlopig hebben we van Juffrouw Aanstaande niets meer vernomen.
Maar Terriër Broertjes liet het er niet bij zitten. Afgelopen zaterdag greep hij zijn kans naar aanleiding van een persfeestje waar Bea langs kwam neuzen. ‘We want more’, sprak Broertjes Hare Majesteit toe. En waarover moest die verlangde openheid gaan? De geheime rekeningen van de Oranjes? Het oorlogsverleden van Bernhard? Nee, Broertje wees de familie Van Buren op het feit dat 'het in de monarchie ook gaat om mensen van vlees en bloed’. Broertjes wilde dus gewoon het koninklijke bloed zien kolken en het majestueuze vlees zien transpireren. Beatrix werd vanzelfsprekend hondsdol. Zij is een oerconservatieve vorstin die in een verleden is blijven steken waarin een royale handtekening voldoende was om een persmuskiet kennis te laten maken met het cachot. Haar toorn daalde in de zaal neer. Met de Volkskrant en zijn hoofdredacteur in gedachten veranderde ze ter plekke in een hysterische roddeltante. De rollen eindelijk omgedraaid. De pers, bazuinde ze rond, is een stinkend hol vol jokkebrokken die het zelfs met spellingscontrole in het volgende millennium niet gaan redden. Tot verrukking van de aanwezigen sprak ze haar beste oneliner uit: 'De leugen regeert!’
Dat die mevrouw dat vindt is van ondergeschikt belang maar wel onthullend over haar uit de oerknal daterende moderniteit.
Broertjes viel bijna flauw. Hij drong weliswaar op openheid aan, maar niet op deze. Per slot van rekening heeft hij nog geen bloed, vlees en menselijke sappen kunnen ruiken. In een moment van verstandsverbijstering wist hij zijn carrière abrupt in de prak te rijden en een openlijke sollicitatie te lanceren naar de functie van chef van de Rijksvoorlichtingsdienst. Tijdens het diner riep hij daarom alle aanwezige collega’s op om niets van de koninklijke hatelijkheden te publiceren.
Deze lokroep van de zelfcensor werd door de confraters ontvangen zoals het hoort: met hoon en oerwoudgeluiden. En terwijl iedereen naar zijn tekstverwerker rende, trok Broertjes alvast zijn livrei van koninklijke lakei aan. De Volkskrant zal onder zijn supervisie niets over de vorstelijke uitglijders aan zijn lezers kenbaar maken. Voor een krant met zo'n staat van dienst is dit gelijk aan hoogverraad.
Pas een dag later, wanneer NRC Handelsblad in een minutieus relaas Broertjes onsterfelijk belachelijk heeft gemaakt, drukt de Volkskrant een bericht met een hoog Pravda-gehalte af: het incident 'bewijst volgens Broertjes dat zijn oproep aan de koningin om meer openheid te betrachten terecht is’.
Vraag: een minister die de kamer verkeerd heeft geïnformeerd wordt meestal gevraagd met koffer en portefeuille een luchtje te gaan scheppen. Wat moet dan een hoofdredacteur doen die cruciale informatie onder de pet heeft gehouden?