Onder economen

Londen - Rick van der Ploeg heeft zich gemengd in de Britse verkiezingsstrijd. De oud-staatssecretaris, nu professor aan New College, Oxford, behoorde tot de zestig economen in The Financial Times die de economische plannen van de Conservatieve Partij aanvielen. Anders dan de regerende Labour-partij willen de Tories zo snel mogelijk het begrotingstekort terugdringen. Dit voornemen kreeg de warme steun van twintig economen, wat leidde tot een tegenreactie van Van der Ploeg en confrères. Deze was gecoördineerd door Richard Layard, de professor die de regering adviseert over de maakbaarheid van het geluk.
Groot-Brittannië kampt met een begrotingstekort van 178 miljard pond, roekeloos opgebouwd door de oer-keynesiaan Gordon Brown. Terwijl de premier de Grieken heeft aangeraden om drastisch te bezuinigingen, wil hij daar zelf niet aan. Naar zijn idee brengt dat verder herstel in gevaar. De Tories daarentegen willen snel gaan snijden, vooral ook om de kredietwaardigheid van het land niet verder in gevaar te brengen. Ze hebben onder meer steun gekregen van topondernemer Richard Branson, een oude vriend van Tony Blair. Waar David Cameron wil gaan bezuinigen, een vraag die nog belangrijker is dan ‘wanneer’, is onduidelijk, maar de uitgedijde publieke sector is een goede kandidaat.
Het economendebat heeft een hoog déja-vu-gehalte. Van der Ploegs handtekening stond ook onder de beruchte brief die 364 economen aan de vooravond van de begroting van 1981 naar The Times hadden verzonden. Naast Van der Ploeg, indertijd promoverend in Cambridge, behoorden ook de latere Derde Weg-ideoloog Anthony Giddens en de huidige bankpresident Mervyn King tot de critici van Margaret Thatchers minister van Financiën Geoffrey Howe. In deze recessiebegroting kondigde Howe aan de belastingen te verhogen zodat er minder hoefde te worden geleend. Volgens het economische establishment was dit waanzin. Immers, Keynes had geleerd dat het geld moet rollen in slechte tijden. Dat de inflatie reeds torenhoog was, deed daar niets aan af.
De 364 economen schreven dat deze begroting een bedreiging vormde voor de sociale en politieke stabiliteit van het land. Bovendien zou er geen enkele theorie en geen enkel bewijs zijn dat deze ongebruikelijke strategie ging werken. Er waren maar een paar eigenwijze economen die wel iets zagen in Howe’s plannen. Echter, de beperking van de geldomloop zou wonderwel werken en Thatcher nam drie jaar geleden wraak. Tijdens een door haar geschreven Yes Minister-sketch, opgevoerd tijdens een prijsuitreiking, pleitte ze voor de afschaffing van alle economen. 'Yes, all of them. They never agree on anything’, klonk het: 'They just fill the heads of politicians with all sorts of curious notions, like the more you spend, the richer you get.’