Onder europeanen

Het gaat goed met Paul van Buitenen, de beroemdste ambtenaar van Europa. Volgende week, zo berichtte Trouw, krijgt hij de prijs van de Europese associatie van belastingbetalers. Dit vanwege zijn rapport over fraude en vriendjespolitiek aan het Brusselse eurohof, waarmee eind verleden jaar de val van de gehele Europese Commissie in gang werd gezet. Daarnaast staat hij in een Engelse top 100 van invloedrijke mensen op de 44e plaats, hoger dan de Queen, de Queen Mum én eurovoorzitter Roman Prodi. Als klap op de vuurpijl verschijnt volgende week ook nog eens zijn langverwachte boek, Strijd voor Europa. In de voorpubliciteit werd al duidelijk dat dit boek heel wat vuurwerk zal bevatten. Zo beloofde Van Buitenen met nieuws te komen over een mysterieuze (zelf)moord van een hoge Italiaanse euro-ambtenaar. Ook zou er meer te melden zijn over Edith Cresson, Van Buitenens favoriete bête noire van de uitgezwaaide Europese Commissie.

De afgelopen weken heeft de Europese Commissie, die inzage in het manuscript had geëist, grote druk op Van Buitenen uitgeoefend om bepaalde passages te schrappen dan wel af te zwakken. Naar eigen zeggen voerde Van Buitenen over die materie ‘hallucinante gesprekken’ met zijn directe superieur, de Deen Schmidt. Enkele omstreden passages gingen inderdaad op de snijtafel, maar Van Buitenen weigerde bepaalde karakteriseringen die de Commissie te ver gingen, terug te nemen: 'Als ik er alles moet uithalen wat juridisch aanvechtbaar is, blijft er niets van het boek over.’
In een opmerkelijk interview met Business Radio maakte Van Buitenen bekend zich de komende tijd ook in werktijd enkel bezig te zullen houden met de schandalen aan het eurohof. Hij beschikt nog over tienduizenden pagina’s en ettelijke gigabytes aan onbestudeerde informatie over nieuwe schandalen, en dat dient nu allemaal uitgezocht. Dit in weerwil van Van Buitenens nieuwe functie. Na zeven jaar te hebben gewerkt als financieel controleur, werd hij kortgeleden overgeplaatst naar de gebouwendienst. Door nu toch onverdroten door te gaan met zijn onderzoek, dreigt de werkverhouding verder te worden verstoord. Eerder deze week ontving Van Buitenen al een officiële reprimande van de Europese Commissie. Hij werd op de vingers getikt voor indiscretie, door zijn bevindingen over het excessieve declaratiegedrag van Edith Cresson en andere eurohovelingen aan de grote klok te hangen. Met zijn huidige onverzettelijkheid lijkt Van Buitenen direct af te sturen op nog een arbeidsconflict, bijvoorbeeld vanwege insubordinatie. Ongetwijfeld een bewust gekozen strategie.
Een andere euroscepticus, Frits Bolkestein, zit ondertussen behoorlijk in het nauw sinds zijn per vergissing voor de beeldbuis uitgesproken verwensing aan het adres van de Nederlandse media, die hij onder meer omschreef als 'ongelooflijke zeikerds’. Met dergelijke mediavijandige uitspraken werkte Bolkestein, toch al een vreemde eend in de Brusselse bijt, zich weer verder in de kijker bij de verzamelde Europese pers. Bolkesteins persoonlijke voorlichter Dirk-Jan Eppink, ex-redacteur van NRC Handelsblad, zal overuren moeten draaien om het gehavende imago van zijn chef op te kalefateren.
Hetzelfde geldt natuurlijk voor Bolkesteins opvolger in de Tweede Kamer Hans van Baalen, die verleden week dan toch nog kon worden ingezegend als volksvertegenwoordiger. Van Baalen, die tijdens de afgelopen verkiezingscampagne van de VVD onverhoeds moest afhaken als campagneleider toen er berichten opdoken over zijn vermeende voorliefde voor Nederlandse Volksunie-voorman Joop Glimmerveen in zijn middelbare-schooltijd, werd nu niet bepaald met open armen ontvangen. Enkele leden van de GroenLinks-fractie weigerden zelfs pertinent hem de hand te drukken, kennelijk niet overtuigd van Van Baalens onschuld. Ook hier zullen nog heel wat massages richting publieke opinie nodig zijn. De grote vraag ondertussen is welke materie Van Baalen als parlementariër zal worden toebedeeld binnen zijn fractie. Insiders verwachten dat het wel weer landbouw zal worden, de natuurlijke vluchtheuvel voor politici met een imagoprobleem. Dierenbeschermers van Nederland, let op uw zaak!
Tot slot nog aandacht voor de alarmerende ontwikkelingen rond Peter Domela Nieuwenhuis. Deze verre nazaat van de gelijknamige rode dominee, onder meer bekend als theatermaker en lid van het Amsterdamse stadsdeel Westerpark namens zijn partij Staatsbelangen, dreigt het eerste Nederlandse slachtoffer te worden van Europol, de nieuwe Europese FBI. Dit op grond van één enkele getuigenis van een in Duitsland tegen de lamp gelopen hasjsmokkelaar. Deze verklaarde tegenover de politie een klein partijtje rookwaar te hebben ontvangen van Domela Nieuwenhuis. De laatste staat in Amsterdam bekend om zijn pleidooien voor legalisering van hasj en weed. Meer bewijs is er niet, maar voor de Duitse justitie was het al genoeg om Nederland om Domela’s uitlevering te vragen. Binnen het Nieuwe Europa kan dat niet meer geweigerd worden. Onderhandeld wordt nu over een speciale 'corridor’, waardoor de verdachte naar zijn Duitse rechter zou moeten gaan om daarna gegarandeerd terug naar Nederland te mogen om zijn straf uit te zitten. De vraag is echter of de Duitsers zich in de praktijk wel aan zo'n afspraak zullen houden, zo vertelt Domela Nieuwenhuis: 'Het is natuurlijk al van de gekke dat je op grond van één verhaal dat iemand in Duitsland afsteekt om strafvermindering te krijgen, gelijk naar Berlijn wordt afgevoerd. Maar het wordt helemaal problematisch als je de verschillen ziet in strafmaat. In Nederland zou je voor zo'n akkefietje nooit meer krijgen dan een paar uren werkstraf. In Duitsland kun je er zes jaar voor krijgen.’ Het Nieuwe Europa werpt zijn schaduw vooruit.