Televisie

Ondergeschoven kind

Televisie: Vijftig jaar tv voor kinderen

Vijftig jaar kindertelevisie en «de kijkers» kiezen De Fabeltjeskrant tot beste programma ooit. Toch maar emigreren dus. Waarschijnlijk dezelfden die Pim Fortuyn tot Grootste Nederlander uitriepen, want treurig is het als je de keus hebt uit Hamelen, Q en Q, Dag juf tot morgen, J.J. de Bom, Ome Willem, Otje, Sesamstraat, Klokhuis en die reeks prachtprogramma’s die de VPRO in het kader van Villa Achterwerk uitzendt – van Poppentje tot De Daltons, van Oma Hondje tot De dikke dames – en je kiest voor een programma dat er niet alleen belazerd uitziet maar ook nog hoofdzakelijk over de hoofden van kinderen heen leuk doet. Ook al deed ooit gans Nederland dan Bor de Wolf na.

In TV-Toppers, waar Jos Brink de uitslag bekendmaakte, presteerde men het Ja zuster, nee zuster te negeren! Annie Schmidt en Harry Bannink, Hetty Blok en Leen Jongewaard zelfs niet noemen en Irene Moors als hoofdgast uitnodigen vanwege het «presenteren» van het goedkope kassucces Telekids: knap werk, NCRV! Het wachten is op een overzicht van vijftig jaar Nederlands voetbal zonder Lenstra, Wilkes, Cruijff en Van Basten. En met Aad de Mos als belangrijkste trainer, die van de gelegenheid gebruik maakt om zijn dochter als voetbalmakelaar te promoten – hij begeleidt haar zelf. (Dat schaamteloze optreden van De Mos afgelopen zondag overigens gewoon al te zien bij Talpa.)

Op de Nederlandse publieke kindertelevisie is veel aan te merken, net als op de omstandig he den waarin die moet werken (uitgerekend zaterdag- en zondagmiddag geen uitzending vanwege roostertechnische problemen, ter wijl de commerciële concurrent zijn fabriekscartoons met lollige stemmetjes volcontinu laat doorlopen). Maar internationaal gooit die nog altijd hoge ogen gezien vele terechte bekroningen op festivals. Zorgelijk alleen dat alleen nog NPS en VPRO (en op afstand KRO) met serieus te nemen kinder- en jongerentelevisie komen. De mooie tradities van Avro, Ikon en NCRV zijn afgebroken en de voormalige koploper Vara beperkt zich tot Kinderen voor kinderen, wat commercieel interessant is. En dat terwijl gemiddeld aan een uur kindertelevisie hooguit de helft wordt besteed van wat geldt voor tv voor volwassenen. Vandaar de goed kope en oppervlakkige magazines, spelshows en cartoons en steeds minder eigen drama, animatie en documentaires.

Het dreigt allemaal erger te worden door de achterkamertjesplannen van de fractievoorzitters die door Van der Laan als haar gedachtegoed verdedigd worden. De NPS verdwijnt. Worden die prachtige kinderprogramma’s er gens gestald? Bovendien: kindertelevisie valt niet onder functies 1 (nieuws en sport) en 2 (opinie en debat) waarvoor gegarandeerde budgetten komen, maar onder 3 (cultuur en educatie). Die is afhankelijk van reclame-inkomsten, die sterk zullen teruglopen. Zwaar bezuinigen dus en dat gebeurt bij kindertelevisie, dat ondergeschoven kind, toch altijd al disproportioneel. En zo kunnen we meemaken hoe ongein, domheid, onbeschoftheid en zelfmedelijden van Gordon, mits blijvend succesvol bij de kijker, als zure regen op de kindertelevisie vallen, net zo lang tot alleen Plop, K3 en Jetix over zijn. Een zichzelf respecterende samenleving zorgt voor goed onderwijs en goede kindertelevisie. Zou het kabinet daarvoor zorgen, dan wil ik wel aan hun wens voldoen trots te zijn op het vaderland. Maar helaas.