Ongehoord goedkoop

Het intrigerende van Internet als virtuele gemeenschap is dat elke actie die van buitenaf tegen publikaties op het Net wordt ondernomen, steevast een averechts effect heeft. Of het nu gaat om de documenten waar de Scientology Church tegen procedeerde, de poging van Buma Stemra om audiosamples in rekening te brengen, de Sdu die haar inkomsten zag kelderen omdat het IRT-rapport op het Net verscheen, of zo'n hot item als kinderporno - als de gewraakte documenten al niet als een zevenkoppig monster op andere websites weer opduiken, gaat elke Internet-abonnee wel uit nieuwsgierigheid zelf even een kijkje nemen.

Dat geldt dus ook voor de postorderbedrijven voor cd’s die onlangs in opspraak raakten. Het resultaat van de (VVD!-)kamervragen aan minister Wijers over deze ‘illegale cd’s’ en 'piraterij’ en de pogingen van de NVPI om cd-verkoop via het Net te verbieden, is een homepage van ene Robbie waarop alle cyber-cd-shops keurig gerangschikt staan (http://www.xs4all.nl/~robie/cd/cd.htlm). Een goede aanleiding voor enig vergelijkend warenonderzoek.
Opvallend is hoe zakelijk, zonder al te veel poespas, de meeste sites zijn opgemaakt. Hoogstens is er in de naam sprake van een overtreffende trap; zo voert Music Boulevard via CD Land en CD World naar CD Universe. Alleen Music Boulevard heeft meer aandacht besteed aan de presentatie: de klassie ke afdeling is in stijlvolle kleuren ingericht, het heeft een dagelijks nieuwsbulletin (Music Wire) en als welkomstmelodietje klinkt een stotterend fragment uit Fur Elise. Dat is vermeldenswaardig, want ronduit teleurstellend is de mogelijkheid om aankopen van tevoren te beluisteren. Het fameuze bedrijf CD Now heeft een luisterbalie, maar die is meestal bezet. Van de vijftien cd- zaken is dan het enige alternatief 1-800 Music Now, die voor gemiddeld twaalf dollar een uitgebreid assortiment pop-cd’s heeft en daar een grote keuze uit audiofragmenten bij aanbiedt, maar de kwaliteit daarvan is abominabel, en tot overmaat van ramp worden er verkooppraatjes doorheen gegooid.
Hoewel de winkels in grote lijnen eenvormig zijn, hebben de meeste wel iets bijzonders. CD Universe presenteert haar collectie in een oneindige hoeveelheid categorieen: van klezmer tot electric new orleans en van highlife tot jaipongan. Music Mail Express heeft een zeer grote sortering rock- en populaire muziek, waaronder een kopje 'Dutch Music’. Daar tref je zo uiteenlopende uitgaven aan als Willeke Alberti, Houdt Fokker in de… (door 'various artists’) en Bengels voor altijd. CD World valt alleen maar op door schreeuwerige reclames ('New Releases!’ en 'Great buys’) en verdient geen aanbeveling. Verzamelaars van ouderwetse langspeelplaten moeten echter absoluut een kijkje nemen bij Vinyl Vendors.
Terecht is CD Now het bekendste postorderbedrijf. De zaak heeft de allure van een virtueel warenhuis met cd’s, boeken, cd-roms, T-shirts enzovoorts. De omvang overtreft alle andere en de prijzen zijn laag - hoewel er geduchte concurrentie in aantocht is van Anthem Entertainment, die bijvoorbeeld adverteert met zeshonderd tijdschriften tegen lage abonnementstarieven. Helaas is deze cyberstore nog grotendeels in aanbouw.
Is de angst dat deze cybershops de gewone platenzaken zullen wegdrukken terecht? Voor een deel wel, omdat de prijzen in de Nederlandse winkels nu eenmaal schandalig hoog zijn. De Internetwinkels zijn echter alleen geschikt voor consumenten die precies weten wat ze zoeken - zelf stuitte ik op een cd- romtitel die ik al ruim een half jaar tevergeefs zoek. Ik heb een paar winkels gecheckt op 'Bartok’ en het aantal titels ligt meestal tussen de 100 en 200. CD Now speelt op deze chaos in met een handleiding voor het opbouwen van een klassieke cd- collectie. Per eeuw kun je advies krijgen welke composities tot de hoogtepunten behoren. Die lijst is echt niet slecht samengesteld, maar dan nog zul je zelf moeten kiezen uit tien of twintig verschillende uitvoeringen. In dat opzicht blijven platenzaken met deskundige verkopers 'IRL’ onmisbaar.