Ongestrafte leugenaars

Osama bin Laden heeft niet alleen de grootste, een van de lafste en zeker de meeste publiciteit veroorzakende aanslagen uit de wereldgeschiedenis bedacht.

Hij heeft, zonder dat van plan te zijn geweest, daarmee op 9/11 ook de grondslag gelegd voor twee vergeefse oorlogen die nog niet zijn afgelopen, waarin volgens bescheiden schattingen 150.000 burgers en soldaten het leven hebben verloren en die Amerika ten minste een biljoen dollar hebben gekost. Deze oorlogen zijn het gevolg van een lange reeks verschrikkelijke vergissingen die door onze leiders zijn gemaakt, doelbewuste leugencampagnes en stompzinnige koppigheid waardoor we jaren en jaren in dit beleid waren opgesloten.
Nu wordt de publiciteit beheerst door een stortvloed van speculaties: of hij werkelijk dood is, de manier waarop hij aan zijn eind is gekomen en ruzies over de vraag of het juridisch geoorloofd was hem op deze manier neer te schieten. Dat wordt wel minder maar het is nooit helemaal afgelopen. Over John F. Kennedy zijn de liefhebbers ook nog niet uitgepraat. Veel belangrijker zou het zijn eens een grondig, onpartijdig onderzoek te doen naar de oorzaken die tot deze twee kostbare en grotendeels vergeefse oorlogen hebben geleid.
Dat de verwoesting van de Twin Towers een vernietigende tegenaanval tot gevolg zou hebben, stond ogenblikkelijk vast. We weten het nog niet helemaal zeker, maar we nemen nu aan dat onze geheime diensten gelijk hadden toen ze de vijand in Afghanistan, het Tora Bora-gebergte, lokaliseerden. Een paar maanden later begonnen de verwoestende bombardementen. Die hadden niet het bedoelde resultaat. Osama verscheen weer met zijn jihadboodschap op een Arabische televisie. Had het toen niet voor de hand gelegen de geheime diensten opnieuw er op uit te sturen? Al-Qaeda voerde en voert misschien nog een terroristische guerrilla. Amerika heeft in eerste aanleg geprobeerd deze tegenstander met de modernste wapens in een conventionele oorlog te verslaan. Dat die methode in Afghanistan geen succes had, begon al in 2002 duidelijk te worden. Een verandering van strategie en tactiek had toen voor de hand gelegen.
De regering van president George W. Bush was een andere overtuiging toegedaan. In de ongeveer anderhalf jaar na 9/11 werd door neoconservatieve denkers een nieuw wereldbeeld annex programma van actie geconstrueerd. De neocons bestonden al veel langer maar onder deze president kregen ze hun kans. Saddam Hoessein nam de plaats in van Osama bin Laden en werd wereldvijand nummer één verklaard. Ik breng het nog even in herinnering: hij was bezig massavernietigingswapens te maken, in Niger had hij geprobeerd uranium te kopen, zijn afgezanten hadden in Praag contact gelegd met al-Qaeda. In de loop van de volgende jaren bleken het allemaal leugens te zijn, maar toen was de oorlog in Irak al moordend aan de gang.
Over de zin en het snelle resultaat van de aanval heeft het Washington van Bush geprobeerd ons van alles en nog wat wijs te maken. De oorlog zou een walkover zijn (Rumsfeld), het bevrijde Irak zou in een oogwenk een democratie worden en dan tot voorbeeld voor het hele Midden-Oosten dienen, want na de Tweede Wereldoorlog was het met de hervorming van Duitsland en Italië ook goed gelukt (Condoleezza Rice) en de Europeanen die het daar niet mee eens waren, begrepen de moderne wereld niet, waren mensen van Venus, in tegenstelling tot de Amerikanen, die van Mars kwamen (neoconservatief Robert Kagan). De Duitsers en Fransen verzetten zich, werden daarom door de neocons voortaan laffe kaaseters genoemd. De Nederlanders onder leiding van premier Balkenende verklaarden zich solidair en stuurden troepen. Misschien tegen beter weten in. Dat moet ook nog worden uitgezocht, maar de verantwoordelijken van toen blijven zich verzetten.
En nu? Over dit recente verleden wordt in deze spannende dagen niet meer gezeurd. Osama is onschadelijk gemaakt door een Amerikaanse vechtelite die in vier helikopters naar Osama’s villaatje op het grondgebied van bondgenoot Pakistan is vervoerd. De terroristenleider kon worden opgespoord dankzij het volgen van verdachte personen, het aftappen van telefoons, grondig speurwerk à la Sherlock Holmes. Is dit na deze twee kostbare oorlogen niet een gruwelijke en tragische anticlimax? Eist de rechtvaardigheid niet dat degenen die voor deze historische vergissingen van reusachtig formaat verantwoordelijk zijn, verplicht zullen worden om in het openbaar verantwoording af te leggen?
Daarvan ben ik overtuigd, sinds 2003 toen de aanval op Irak begon. Maar we weten dat er niets van komt. President Obama heeft andere dingen aan zijn hoofd. Rechts, de machtige vrienden van Bush, Sarah Palin, de Tea Party, Glenn Beck enzovoort zullen alles doen om zo'n onderzoek te verhinderen. En misschien is het zelfs goed dat het er op het ogenblik niet van komt. Amerika zou verlamd raken in een halve burgeroorlog. Dat kan het Westen zich ook niet veroorloven.