Film: ‘The Godfather Coda’

Onschuld heeft geen kans

Al Pacino als Michael Corleone in The Godfather: Part III © Paramount Pictures

De priester tegenover wie Michael Corleone zijn zonden belijdt, biedt hem vergiffenis aan. Maar de geestelijke spreekt tegelijkertijd zijn twijfel uit over de vraag of de peetvader ooit zijn leven zal beteren. Vlak daarna, tegen het einde van Francis Ford Coppola’s derde deel van The Godfather-trilogie volgt de moord op Michaels dochter Mary. Vele jaren later, in de slotscène, zien we hem als grijsaard op een stoel wegdommelen in het zonnetje in de tuin van zijn huis in Sicilië. Twee hondjes dartelen tussen zijn benen. Het is een vredig tafereel, maar wat is er sinds Mary’s dood gebeurd? Hoe heeft hij geleefd: gelouterd als een echte gelovige of nog steeds als baas in de duistere wereld van de maffia? Het antwoord krijgen we niet, of we moeten aannemen dat de priester destijds de waarheid in pacht had.

Misschien komt er ooit een vierde deel waarin inderdaad blijkt dat Michael (Al Pacino) tot aan zijn dood geketend was aan zijn lotsbestemming. Voor nu is er de nieuwe release van Coppola’s meesterwerk, opgepoetst, vers gemonteerd en met de prachtige titel The Godfather Coda: The Death of Michael Corleone.

Wat een belevenis is het om dit werk uit 1990 te zien. Hoewel je thuis moet kijken, is de cinematografie een verademing, omdat het talent old school van het scherm spat. Met Nino Rota’s iconische compositie als begeleiding zijn de beelden van de legendarische cameraman Gordon Willis een lust voor het oog. De sfeer van de eerste twee films keert in de restauratie extra mooi terug. Willis’ stijl – het spelen met schakeringen van licht en donker – geeft vorm aan het thema van boven- en onderwereld, maar ook aan Michaels dilemma. Zijn bloedige verleden, waarin hij onder meer opdracht gaf voor de moord op zijn broer, de zwakkeling Fredo, wil hij achter zich laten. Verlossing wil hij – dit is zijn strijd. Maar zijn ex-vrouw Kay (Diane Keaton) walgt onverminderd van hem, vooral aan het begin van de film als ze bitter zegt: nu je ‘eervol’ bent, ben je gevaarlijker dan ooit; ik respecteerde je meer toen je nog een straatmaffioso was.

Haar woorden zijn profetisch, want tegen het einde van de film is haar respect voor Michael groter dan ooit, misschien omdat ze dan in Sicilië samen met hem een rondgang maakt langs de plaatsen die van invloed waren op de geschiedenis van de Corleones. Deze wending is werkelijk beeldschoon. En ze geeft de film een meerwaarde, een menselijkheid die niet in de eerste twee delen zit. Dat zie ik ook in Sofia Coppola’s beruchte vertolking van de dochter Mary. Toen de film destijds uitkwam, regende het kritiek: Coppola, inmiddels zelf een gevierde filmmaker, zou niet kunnen acteren; haar aanwezigheid zou de film verpesten. Of het nu komt door de hermontage of door gebrek aan acteertalent, de kwetsbaarheid van haar personage schemert schitterend door, waarmee de connectie met Fredo een feit is: onschuld heeft geen kans in het leven van een Corleone.


The Godfather Coda is nu online te zien, onder meer via Pathé Thuis