Onze warrige oorlog

We zijn in oorlog, verklaarde president Hollande na de aanslagen. Daar bestond al geen twijfel over toen vliegtuigen van westerse luchtmachten gingen deelnemen aan de bombardementen op de stellingen van IS in Syrië en Irak.

De aanval op Charlie Hebdo was een bevestiging, hoewel niet de eerste, aan het thuisfront. Kort geleden is boven de Sinaï een Russisch vliegtuig met 280 toeristen door een bom van IS neergestort. En op 13 november hebben we in Parijs ten koste van 132 doden de overweldigende bevestiging gekregen. Oorlog. Alle westerse regeringsleiders zijn het ermee eens.

Feitelijk zijn we al in oorlog sinds de dag die we 9/11 noemen. De vraag is al lang niet meer óf dat zo is, maar op welke manier, met welke middelen, tactiek en strategie we de strijd voeren. In 2001 is Amerika begonnen met bombardementen in Afghanistan, het Tora Bora-gebergte. Veertien jaar later zijn de Taliban nog niet verslagen terwijl duizenden Afghanen naar Europa vluchten. In 2003 begon de oorlog tegen Saddam Hoessein met een overweldigende demonstratie van macht, shock and awe. Nu is Irak een verwoest land waar IS haar bolwerken heeft.

Na bijna vijf jaar burgeroorlog is Syrië voor het Westen een ontoegankelijk land. Daar ingrijpen? Na de gigantische mislukkingen geldt voor de westerse leiders een voorschrift: no boots on the ground. Obama heeft het na de aanslagen nog eens bevestigd. Alleen bombarderen. Intussen heeft IS zich ook daar gevestigd.

Feitelijk zijn we al in oorlog sinds 9/11

We zijn in oorlog, jawel, maar hoe kunnen we die winnen? De veiligheidsmaatregelen worden opnieuw verscherpt, om te beginnen. Al het openbaar vervoer, alle openbare ruimten worden opnieuw strenger gecontroleerd. Wie in het openbaar verschijnt, waar dan ook, kan geen camera meer ontlopen en moet zich desnoods een politiecontrole laten welgevallen. Fouilleren. Het ‘desnoods’ wordt steeds ruimer geïnterpreteerd. Met de recente aanslagen is IS verder in ons dagelijks leven doorgedrongen.

Dan hebben we de politieke gevolgen. Door de vluchtelingencrisis is de Europese politiek onweerstaanbaar naar rechts verschoven en die ontwikkeling is nog lang niet afgelopen. Het is onvermijdelijk dat van de honderdduizenden een zeker percentage het verkeerde pad op gaat. Weer een moslim over de schreef! Die delinquenten zullen politiek tot op het bot worden uitgebuit. Ten slotte de stadswijken met een meerderheid van moslims. Sommige terroristen van de Parijse aanslagen zijn uit de Brusselse voorstad Molenbeek afkomstig. Wat doen we eraan? De verdachten arresteren en intussen blijft Molenbeek een reddeloos verpauperde wijk, misschien een trainingskamp voor de oorlog.

Na onze mislukte oorlogen in het Midden-Oosten en onze bewezen onmacht om iets positiefs aan de gevolgen te doen, heeft IS het strijdtoneel radicaal veranderd. Hollande heeft gedeeltelijk gelijk. Een belangrijk deel van het front is naar Europa verplaatst, en als we niet opletten zal onze samenleving daardoor drastisch veranderen. Wij hebben geen spionnen bij IS en hun denkwereld is ons volstrekt vreemd. Maar in aanmerking genomen wat ze in de afgelopen jaren hebben aangericht mogen we aannemen dat ze naar hun maatstaven gemeten succes hebben. Met hun terreur is het niet afgelopen.

Dat zal voor ons deel van de wereld twee gevolgen hebben. De verdediging wordt verder geperfectioneerd. Meer politie, controle, geld voor geheime diensten, beperking van de vrijheid in het openbare leven. En de polarisatie zal verder toenemen. Kunnen we ons daarvan al een voorstelling maken? Geert Wilders, Marine Le Pen en hun geestverwanten aan de macht, een nieuwe vorm van openbare veiligheid, de-islamisering? Hoe?

Ik ben van mening dat het hoog tijd wordt voor een nieuwe krijgsgeschiedenis, waarin vooral de afgelopen vijftien jaar uiterst kritisch worden beschreven, de gevolgen van het wanbeheer waarmee George W. Bush en zijn geestverwanten de wereld hebben opgescheept en het wanbeheer waarmee zijn opvolgers hebben geprobeerd de schade te herstellen. En verder hebben we behoefte aan een nieuwe George Orwell die het vervolg op zijn 1984 kan schrijven. Hij werd geïnspireerd door het begin van de Koude Oorlog. Nu zijn we getuige van en deelnemer aan een nieuwe krachtmeting waarvan we ons het vervolg niet kunnen voorstellen.