TELEVISIE

Oogst

Annie M.G.

Laatste tv-rubriek van dit jaar, halverwege het seizoen. De oogst niet slecht. Zou de Nipkow-jury nu bijeenkomen, dan waren er zeker drie kandidaten voor die zwaargewichttitel. In chronologische volgorde: Kijken in de ziel (zes delen, RVU) waarin Coen Verbraak met psychiaters praat over grondslagen en stand van zaken in hun vak. Zo dooreen gemonteerd dat ze, hoewel afzonderlijk geïnterviewd, in onderling debat zijn.
Dan Beagle, in het kielzog van Darwin (VPRO), dat met twaalf delen achter de rug pas op één derde is. Mammoetonderneming in het populair-wetenschappelijke genre die reisverslag, wetenschapsgeschiedenis, filosofisch en theologisch debat, vlootschouw van de stand van zaken in een groot aantal disciplines, kunst en amusement combineert. Niet altijd even boeiend of diepgaand, want afhankelijk van toeval (helaas ook in tragische zin) en van de bevlogenheid van talloze eenmalige gasten – maar elke iets moeizamer aflevering wordt prompt gevolgd door eentje die leerzaam is, fascineert, vermaakt en soms ontroert.
Ten slotte Ad van Liempts negendelige De oorlog. Monumentaal, maar in oud-Hollandse zin want wars van vertoon en poeha. Afgewogen vertelling waarin ook het ‘nieuwe’ is verwerkt, mede dankzij ontsluiting van grote aantallen nog onbekende egodocumenten.
Vooruitkijkend wijs ik graag op een vierde uit heel andere hoek. Ik mocht twee afleveringen zien van de zevendelige dramaserie Annie M.G., gebaseerd op Annejet van der Zijls biografie van Annie Schmidt. Een op het eerste gezicht onmogelijke onderneming die tot een mirakel heeft geleid. Dit behoort tot het beste drama ooit in Nederland gemaakt – als het niet het allerbeste is. Regisseur Dana Nechushtan, scenaristen Tamara Bos en Mieke de Jong, producent BosBros hebben elk voor zich een grote staat van dienst. NPS en Vara, de omroepen die het waagstuk samen ondernamen, behoren tot de belangrijkste dramaproducenten. Maar op zichzelf is dat geen garantie voor topkwaliteit. Twee eerdere samenwerkingsprojecten van die omroepen, waarbij toen ook nog de VPRO betrokken was, bleven achter bij de hoge verwachtingen: Waltz en Stellenbosch.
De productie Annie M.G. lijkt eindelijk de bekroning van de kwaliteitsgroei die Nederlands tv-drama sinds de jaren negentig doormaakte, mede als gevolg van bewust beleid door het voormalige Stimulerings- en tegenwoordig Mediafonds.
Hoe pak je de dramatisering van een mensenleven aan? Je moet kiezen inzake thema’s en structuur. En een evenwicht vinden tussen individuele lotgevallen en de geschiedenis van een tijdperk waarvan de hoofdpersoon het product is maar dat ze tegelijk mee vorm gaf (Annie Schmidt vormt niet voor niets een van de vensters in de Canon). De schrijvers kozen voor het perspectief van ‘oude Annie’, de persoon en het personage die veel kijkers nog zullen kennen. Dat gaf de mogelijkheid niet alleen het verleden te reconstrueren, maar het soms ook te laten zien in de kleuring die Annie er, terugkijkend, aan gaf. Het werkt geweldig, zoals ook de vondst dat haar man Dick na zijn overlijden nog altijd in haar huis en leven is.
Die bejaarde vrouw is een prachtige rol van Annemarie Prins, die Annie niet imiteert maar naar de geest is. Dat Sanne Vogel (jonge Annie) en Malou Gorter (middelste) eenzelfde niveau halen was voorwaarde voor het slagen van de onderneming. Verheug u op verrassende zang en dans (hunkerend lelijk eendje Annie zag zaken die Zeeuwse boerinnen en boeren nooit laten zien), want soms is het opeens revue, musical. Geestig, intelligent, verrassend, ontroerend drama, Annie waardig. Op Eerste Kerstdag kunt u kennismaken via Annie achter de schermen, een ‘making of’ (Nederland 2, 23.00 uur).

Op zondag 3 januari start de serie, 20.10 uur, Nederland 2