Ook het Duitse corona-onderzoek is nu politiek

Berlijn – Zijn kinderen net zo besmettelijk als volwassenen? Deze vraag over de verspreiding van het coronavirus is in Duitsland inzet geworden voor een heuse cultuurstrijd. Aan de ene kant staat de invloedrijke viroloog Christian Drosten, omringd door het grootste deel van de media en de politiek, aan de andere kant het boulevardblad Bild, dat probeert aan te sluiten bij de groeiende groep critici tegen de coronamaatregelen.

De aanleiding is een studie die Drosten eind april als voorpublicatie openbaar maakte. De chef-viroloog van het Berlijnse Charité-ziekenhuis had hierin de concentratie van het virus in de keelholte van kinderen en volwassenen vergeleken en daaruit bleek dat die concentratie even hoog was. Hoewel kinderen van Covid-19 minder vaak ernstig ziek worden, zou die concentratie volgens Drosten er wél op kunnen wijzen dat kinderen net zo besmettelijk ‘zouden kunnen zijn’ als volwassenen.

Een paar weken later zette Bild de aanval in op de wetenschapper, die door de relatief lage sterftecijfers in Duitsland tot dan toe steeds zeer geprezen werd. Volgens het blad staan er ‘grove fouten’ in de studie, en zit Drosten er ‘compleet naast’ met zijn conclusie, die het blad had aangescherpt tot de stelling dat ‘kinderen besmettelijk kunnen zijn’. Ter onderbouwing haalde Bild een viertal statistici aan die op Twitter de methodologie van de studie hadden bekritiseerd.

De vier wetenschappers distantieerden zich direct van het artikel, maar voor de beeldvorming maakte dat al niet meer uit. De aanval van Bild werd deel van een veel dieper liggend conflict in Duitsland, dat met het succes van de AfD aan de oppervlakte is gekomen: de wetenschapper wordt hierin als deel van de politieke elite opgevoerd, die de vrijheden van de burgers zou afnemen. Ook het wetenschappelijke onderzoek naar corona is nu ‘gepolitiseerd’ geraakt, schrijft een Tagesschau-commentator, zoals dat ervoor met thema’s als milieu en vluchtelingen is gebeurd. Twee kampen staan tegenover elkaar, waardoor een nuchtere discussie over de feiten moeilijk is geworden. Er zijn immers ook serieuze wetenschappers die op basis van dezelfde schaarse cijfers tot een andere conclusie dan Drosten komen. Het Nederlandse rivm gaat er bijvoorbeeld vanuit dat kinderen minder besmettelijk zijn dan volwassenen.

Drosten zelf noemt de onvrede over de coronamaatregelen in een Spiegel-interview ‘de paradox van het succes’ bij zijn bestrijding van de pandemie: ‘Er is niets gebeurd, omdat we hebben kunnen vermijden dat er iets is gebeurd.’