Ook in Nepal is de dalai lama niet welkom

Kathmandu – Op het terrein van het Tibetaans-boeddhistische Kopan-klooster in de Nepalese hoofdstad geven dagloners schalen cement door voor de bouw van een gemeenschapshal. De aardbeving van 2015 maakte een barst in de oude hal, ‘daarom vervangen we hem tien jaar eerder dan gepland door een veel grotere’, zegt Shenphen Lama, een goedmoedige vijftiger en de tweede man van het klooster. Verderop klinkt gelach uit een gebouw, waar jongens in de middelbare-schoolleeftijd in de banken zitten, kaalgeschoren en in het rood gekleed, net als Lama.

Het gaat goed met het klooster, waar vierhonderd monniken wonen en, in een apart klooster verderop, 370 nonnen. En dat in een land waar 81 procent van de bevolking hindoe is. In deze verwarrende tijden zoeken mensen houvast in de leer van ‘compassie, vriendelijkheid, vredelievendheid en geduld’, verklaart Lama. Hijzelf groeide op in een dorp met alleen hindoes. Maar zijn familie, die boeddhistische wortels had, stuurde hem op zijn achtste naar een klein klooster.

Het Tibetaanse boeddhisme verving de lokale variant toen het land in 1959 werd overspoeld door vluchtende monniken, na de Tibetaanse opstand tegen China en de vlucht van de veertiende dalai lama naar India. ‘Wie altijd uit de rivier drinkt, maar ineens zuiver bronwater krijgt aangeboden, stapt daarop over’, zegt Lama simpelweg.

Toch is de dalai lama niet welkom in Nepal. China ziet de spirituele leider als een gevaarlijke separatist en de bergstaat wil de band met de machtige noorderbuur niet in gevaar brengen. Shenphen Lama ging daarom naar India om zijn spirituele leider te ontmoeten, wel zeven keer. Waar hij het met de dalai lama over had? ‘Wij stellen hem geen vragen, zoals jullie westerlingen. We weten hoe hij denkt.’

Shenphen Lama droomt ervan Tibet te bezoeken. Nadat de Chinese autoriteiten hem voor de tiende keer een visum hadden geweigerd, gaf hij het op. Toch blijft hij hopen op een milder beleid in China, zodat de nu 82-jarige dalai lama tenminste begraven kan worden in Tibet.

Voorlopig is dat een illusie, blijkt uit een bericht dat China eind mei verspreidde. Als een toerist één foto van de dalai lama meeneemt naar Tibet, op papier of digitaal, zal voortaan de héle groep toeristen worden teruggestuurd, kregen reisbureaus te horen. Het betrokken reisbureau wordt dan verboden ooit nog zaken te doen in China. Als ‘kleine straf’ voor de slechte controle over hun toeristen.