Pabradė – ‘De verveling is het ergst’, zegt Bangale uit Gambia terneergeslagen. De slanke jongen in zwarte trainingsbroek wil leren en hij wil zich ook de Litouwse taal eigen maken. Het vluchtelingenkamp in Pabradė, in Oost-Litouwen, heeft echter geen bibliotheek of studeerruimte. Na zijn aankomst in de Baltische republiek, vier weken geleden, gaf Bangale 2001 op als zijn geboortejaar, terwijl dat in werkelijkheid 2006 is. Hij dacht zo meer kans op asiel te maken, maar twijfelt nu of het wel een goed idee was – als minderjarige had hij wellicht naar een lokale school kunnen gaan. Even later rent hij heen en weer op het basketbalveldje van het kamp, achter de grote tent, waar het eten wordt uitgedeeld.

De meeste ingezetenen van het vluchtelingenkamp zijn tussen mei en augustus de grens tussen Belarus en Litouwen overgeglipt, na daar op last van de Belarussische dictator Loekasjenko te zijn gedropt, en vervolgens ingerekend. De verbouwereerde Litouwers bezigen zelfs de term ‘hybride oorlogsvoering’: het regime van Loekasjenko zou doelbewust aansturen op de maatschappelijke ontwrichting van hun land door massamigratie.

Het gros van de ‘hybride wapens’ is afkomstig uit Irak, door Loekasjenko per vliegtuig direct aangevoerd uit Bagdad. Maar het verhaal van Bangale en de andere Afrikanen in Pabradė is complexer. Soms verbleven zij al in Minsk, om er een studie te volgen en Russisch te leren, wat een relatief eenvoudige methode was om uit hun vaderlanden weg te komen. Een combinatie van politieke en economische motieven dus. Soms werden zij door Loekasjenko’s knechten van het ene op het andere moment gedwongen zich naar de grens te begeven, soms deden zij dat op eigen initiatief.

Zijn vader is door terreurbeweging Boko Haram vermoord, vertelt Jack uit Kameroen. Hij wil zanger of voetballer worden en zou best in Litouwen willen blijven. De Kameroener, die een muts met de vlag van Estland draagt, vertelt over het racisme dat hij in Belarus te verduren kreeg. Geschreeuw op straat en een agressieve bejegening door de politie waren aan de orde van de dag. Jack werd door ‘mannen’ met een busje naar de grens gebracht. Hij was niet bepaald rouwig om zijn plotselinge vertrek uit Belarus.

Het aantal in 2021 getelde doden en vermisten op de Middellandse Zee, volgens het Missing Migrants Project (IOM): 1369