Ook jonge Thai rouwen oprecht om Bhumibol

Bangkok – Hij is net terug in Thailand na twaalf jaar studie in Wageningen en Liverpool. Noemt zich westers georiënteerd. Is gek op Duitse auto’s en Europees voetbal.

Leest met plezier Britse kranten. Maar de vriendelijke en bedachtzame doctor in de biotechnologie ontploft als Britten in The Daily Mail klagen dat de dood van koning Bhumibol hun vakantie verpest: de Thai dragen zwarte kleding, go go bars zijn dicht, Full Moon-feesten afgelast en als op muziekloze en donkere terrassen al bier wordt geschonken, is het in kartonnen bekers.

‘Als je respect toont ben je welkom. Wanneer niet dan f… off!’, schrijft hij woedend op zijn Facebook-pagina. ‘Wil je hier echt feestvieren terwijl iedereen huilt? Wil je echt dat we thuis onderdak bieden aan party’s, terwijl onze vader net is overleden? Donder toch op!’

Zijn boosheid is oprecht. Zijn verdriet ook. De na zeventig jaar op de troon overleden Bhumibol is ook voor moderne en goed opgeleide jongeren veel meer dan de enige koning die ze meemaakten. Hij is het prominentste lid van elke familie. Zijn foto hangt in elke woning. Net als in scholen, kantoren, winkels en meer dan levensgroot op gevels en billboards.

‘Belangrijker is dat hij in ons hart is’, zegt een Thaise die in Japan studeerde en nu werkt als junior adviseur op een buitenlandse ambassade in Bangkok. ‘Westerlingen begrijpen dat niet. Maar we voelen dat hij altijd bij ons is. Als wijze vader. Als groot voorbeeld.’

Ze benadrukt dat de rijke koning een relatief sober, boeddhistisch leven leidde. Dat Thai hun koning weliswaar respectvol kruipend moeten benaderen, maar dat hij ook op zijn knieën in rijstvelden zat om op gelijke hoogte met boeren te praten. ‘Hij werkte hard om ons land beter te maken voor iedereen – arm en rijk.’

Bhumibol was de constante factor in de jaren dat Thailand zich ontwikkelde van een door de elite bestuurde agrarische natie naar een meer open, moderne samenleving. Een periode van terugkerende onzekerheid door politieke tegenstellingen, militaire coups, communistenjacht, oprukkend massatoerisme, industrialisering, trek naar de stad, populisme, corruptie en straatoorlogen tussen geel- en roodhemden.

Misschien dat daarom veel Thai accepteren dat kritiek op de koning streng is verboden. Negatieve uitspraken liggen juist nu gevoelig: in vakantieparadijs Phuket rukken zondag zo’n duizend Thai op naar het huis van een sojamelkverkoper. Zijn studerende zoon heeft volgens hen een ongepaste opmerking op Facebook geplaatst. Welke? Dat wil niemand zeggen.