Ook onder Vijfsterren wordt Italië niet groen

Rome – Niet alleen het klimaat, maar het geringste besef van milieuproblematiek is voor de meeste Italianen een trede op de ladder van beschaving die nog ver buiten bereik ligt. Oude wasmachines dump je in rivierbeddingen, alles wat leeft in de natuur is om op te knallen en op te eten, de aarde kun je rustig drenken in de meest agressieve landbouwgiffen, het gaat per slot alleen om de oogst van dit jaar. Levensgevaarlijk chemisch afval vindt al tientallen jaren een relatief goedkope illegale dumpplaats in de bodem rond Napels, de mooiste plekken van das Land wo die Zitronen blühen zijn vanaf na de Tweede Wereldoorlog volgestort met cement en asfalt. Lopen of fietsen is voor watjes of zwervers, vanaf je achttiende kom je de auto niet meer uit, hooguit om de afstand tot het restaurant te overbruggen.

Heel bijzonder dus dat in zo’n land een politieke beweging is opgericht op 4 oktober, ter ere van de heilige Franciscus, beschermheer van de dieren en de natuur. Zeker als die beweging de eerste van het land wordt, zoals gebeurde bij de verkiezingen van maart 2018. De Vijfsterrenbeweging van Beppe Grillo werd met ruim 32 procent zonder enige concurrentie de grootste partij van Italië. En dat is bijna een wonder in een land als Italië, voor een beweging die natuurbescherming en algemeen respect voor de leefomgeving van mens en dier in zijn vaandel draagt.

Jammer alleen dat de ecologische toekomstvisie van de Vijfsterren tot nog toe niet of nauwelijks aan bod is gekomen. Want er komt altijd iets éérst, in een land dat van noodsituatie naar noodsituatie struikelt. Eérst de bootvluchtelingenkwestie, éérst de schuldvraag van de ingestorte brug van Genua, éérst de strijd om de tunnel voor de hogesnelheidslijn Lyon-Turijn, éérst het aantal parlementariërs dat naar beneden moet.

En zo zit de bij uitstek ecologische Vijfsterrenbeweging nu weer als grootste partij in de tweede regering Conte zonder dat het milieu er ook maar iets van heeft gemerkt. Een frustrerende situatie: winnaar zijn, maar nooit aan je programmapunten toekomen. Toen Beppe Grillo op 31 augustus nog één laatste oproep deed aan zowel zijn eigen partij als aan de linkse PD om een coalitie te vormen, noemde hij alleen maar ecologische kwesties. Dáár moest het over gaan, vond Grillo. De regering is er gekomen, maar het milieu is weer nergens te vinden.