Boekarest – Toetreding tot Schengen is een lang gekoesterde droom van de Roemenen, waarmee ze in hun ogen een ‘volwaardige’ EU-lidstaat worden. Deze droom was in 2011 nog uiteengespat toen Nederland het Roemeense lidmaatschap blokkeerde, hoewel het land aan alle technische eisen van Schengen voldeed.

In juli zette het Tsjechische EU-voorzitterschap toetreding van Bulgarije, Kroatië en Roemenië tot Schengen op de agenda. Aanvankelijk was er optimisme in Boekarest. De Duitse bondskanselier Olaf Scholz constateerde in augustus dat Roemenië ‘aan alle technische eisen voor volwaardig lidmaatschap voldoet’. Het Europees Parlement nam een resolutie aan waarin het van de lidstaten eiste om Bulgarije, Kroatië en Roemenië tot Schengen toe te laten.

De stemming sloeg om toen premier Rutte in oktober een bliksembezoek bracht aan Nederlandse troepen in Roemenië. Tijdens een persconferentie zei Rutte dat Nederland ‘in principe’ niet tegen Schengen-lidmaatschap van Roemenië was. De Roemenen begrepen er niets meer van. Een motie van vvd-kamerlid Jeroen van Wijngaarden op 19 oktober – die in Nederland geen enkele aandacht kreeg – om niet te stemmen over toetreding van Bulgarije en Roemenië tot er meer informatie is over corruptie en blijvende problemen met georganiseerde misdaad, leidde tot een storm van anti-Nederlandse sentimenten in de media. Zelfs een oude mythe dat Nederland tegen Roemenië’s lidmaatschap zou zijn omdat het vreest dat de Zwarte-Zeehaven van Constanța de Rotterdamse haven weg zou concurreren, werd weer van stal gehaald. >

Diverse missies van experts op het terrein van corruptie, criminaliteit en de rechtsstaat hebben Boekarest inmiddels bezocht en bepaald dat Roemenië inderdaad aan alle eisen voldoet. De Europese Commissie bevestigde eind november dat ze alle benodigde informatie voor een beslissing heeft. Afgelopen vrijdag kwam het verlossende woord uit Den Haag: Nederland stemt voor toetreding van Kroatië en Roemenië, maar niet van Bulgarije.

Deze week moeten EU-ministers unaniem akkoord gaan met toelating van nieuwe landen. Het is onduidelijk of de toetreding van de drie landen als één pakket wordt behandeld. In dat geval zou het Nederlandse ‘nee’ tegen Bulgarije ook gevolgen kunnen hebben voor Roemenië. President Klaus Iohannis tempert de verwachtingen. ‘Als op de Europese top van ministers op 8 en 9 december nog geen beslissing wordt genomen, dan kan het altijd nog in de maanden erna.’