Ook Zuma’s vrienden zijn verdacht

Kaapstad – Julius Malema ruikt bloed, presidentieel bloed. De commander-in-chief van de Zuid-Afrikaanse oppositiepartij Economic Freedom Fighters (eff) ziet president Jacob Zuma als aangeschoten wild en wil dat hij voorgoed van het politieke toneel verdwijnt.

‘Het einddoel is om Zuma af te zetten’, zei Malema tijdens een persconferentie die hij hield nadat bekend was geworden dat Zuma was gezwicht voor alle kritiek over de gigantisch uit de hand gelopen verbouwingskosten voor zijn ambstwoning in het gehucht Nkandla. Die kwestie speelt al sinds 2011 en wil maar niet verdwijnen. Aanvankelijk lachte Zuma de aanbevelingen van de nationale ombudsman (‘Meneer de president, u moet een deel van de onkosten terugbetalen’) weg. Maar nadat de oppositie naar het constitutioneel hof was gestapt, gaf hij te kennen wel in de buidel te willen tasten.

Te weinig, te laat, vindt Malema. Hij opende een nieuw front: de schatrijke Indiase familie Gupta, die volgens hem Zuma en een deel van zijn anc volledig in haar greep heeft. De Gupta-kwestie is van een andere orde dan die ambtswoning in Nkandla: schimmiger, complexer, riskanter.

De drie Gupta-broers, Ajay, Atul and Rajesh, vestigden zich in 1993 in Zuid-Afrika omdat ze meenden dat dit land ’s werelds nieuwe economische motor zou worden. Ze begonnen met een bedrijfje Sahara Computers, en manifesteerden zich allengs als een van de rijkste en machtigste families in Zuid-Afrika. Ze bouwden uitstekende banden op met president Zuma, wiens familieden werden beloond met goedbetaalde betrekkingen. Hun uitzonderlijke positie werd bevestigd toen een door de Gupta’s gehuurd vliegtuig zomaar op het zwaar bewaakte militaire vliegveld bij Pretoria mocht landen om tweehonderd Indiase gasten voor een bruiloft in de buurt af te zetten.

De Gupta’s richtten in 2010 het nationale dagblad The New Age op, dat zich uiterst mild opstelt tegenover Zuma en het anc. Drie jaar later werd het nationale televisiekanaal ann7 opgezet, waarin de Gupta’s een van de grootste aandeelhouders zijn. Malema noemt het ‘propaganda voor corruptie’ en waarschuwde tijdens de persconferentie dat journalisten van de Gupta-media eff-evenementen beter kunnen mijden omdat hij hun veiligheid daar niet kan garanderen. De rechtbank verbood kort daarna dergelijke dreigementen. Malema eist dat de Indiase broers het land verlaten. Hij verklaarde de Gupta’s ‘de oorlog’ en doopte de gezamenlijke vijand ‘Zupta’s’. De eff, oreerde Malema, zal niet toestaan dat ‘het land onder het genot van een kerriemaaltijd wordt verkwanseld’.