Oorlogsmisdadiger kok

Verschillende vredesorganisaties, twee anti-fascistische verenigingen en 140 man sterk zijn de aanklagers, die in de woorden van advocaat N.M.P. Steijnen ‘eisen dat Nederland zijn poten thuishoudt’. Sinds vrijdag proberen Steijnen en de zijnen te verhinderen dat Nederland de belofte inlost deel te nemen aan luchtaanvallen op Joegoslavië als de Navo daartoe mocht besluiten.

Het principe is simpel: de voorgenomen aanvallen zijn volgens internationaal recht agressie tegen een ander land. Het gebruik van geweld is een staat slechts toegestaan met een volmacht van de VN-Veiligheidsraad of in het geval van noodweer. Luchtaanvallen op Joegoslavië voldoen er niet aan, en dus kan Nederland worden aangeklaagd op grond van het internationaal recht. Steijnen geeft zichzelf weinig kans: ‘Er is een algemene neiging van de rechterlijke macht om zich in alle mogelijke bochten te wringen om hun plicht te vermijden en geen oordeel te vellen.’ Zijn vorige poging om de Nederlandse staat aan te klagen mislukte kansloos op 15 januari, toen het Hof Nederland niet strafbaar achtte voor het dreigen met geweld tegen Irak. Steijen: 'Even erg als het gebruik ervan.’ Het kort geding dat vrijdag begon, richt zich niet op de Nederlandse staat alleen. Premier Kok, Tweede Kamer-voorzitter Van Nieuwenhoven, admiraal Kroon, luitenant-generaal Droste, commodore Bakker en enkele F16-piloten worden als privé-persoon aangeklaagd. Steijnen: 'Volgens de Neurenberg-principes bestaat individuele aansprakelijkheid voor betrokkenheid bij oorlogsmisdrijven.’ De aangeklaagden lijken van de aanklacht niet wakker te liggen, gerustgesteld door landsadvocaat Groen die de individuele aanklachten omschreef met de term 'flauwekul’. Daar kunnen Kok en de andere gedaagden nog spijt van krijgen, waarschuwt Steijnen. 'Als mijn cliënten in Joegoslavië maar een haar gekrenkt wordt, zal ik met miljoenenclaims komen tot lang na de carrière van de politiek betrokkenen. We zullen ze inpeperen dat we ze tot in lengte van dagen zullen achtervolgen.’