Op 1 mei maakten de Pakistaanse arbeiders overuren

Islamabad – ‘Het kapitalisme heeft de laagste klasse alle rechten ontnomen’, concludeert voorzitter Rafiq Baloch van de Pakistaanse vakbondsfederatie ntuf naar aanleiding van onderzoek waaruit blijkt dat in negentig procent van alle fabrieken de achturige werkdag en het minimumsalaris nog steeds niet zijn ingevoerd. Net zo min als er een arbeidscontract, sociale zekerheid of een pensioenvoorziening bestaat.

Om de winsten voor bedrijven zo veilig mogelijk te stellen, zijn vakbonden gemuilkorfd. Het recht op demonstratie, staken of onderhandelen wordt door de overheid niet erkend. ‘Het arbeidsproletariaat is er vooral om de bourgeoisie te bedienen’, zegt Baloch cynisch.

Hij noemt als voorbeeld de internationale Dag van de Arbeid die vorige week voornamelijk door de ‘witte boorden’ werd gevierd. De kapitalisten klaagden. Het was hun vrije dag. Wie moest hun kopje thee in de ochtend op bed brengen? Het huis schoonmaken, voor de kinderen zorgen en de auto wassen? Het huishoudelijk personeel maakte op die dag zelfs overuren, omdat de heer en dame des huizes dinerparty’s hadden georganiseerd.

‘Niet alleen de rechten van arbeiders maar ook van kinderen en vrouwen in de huishoudens moeten beter worden geregeld’, stelt coördinator Sabeen Almas van de kinderbeschermingsorganisatie sparc. Almas kwam na een tip de mishandeling van de tienjarige Tayyaba in het huis van een rechter op het spoor. ‘Ze sliep zelfs in de winter buiten op het balkon. Haar gezicht en lichaam vertoonden overal blauwe plekken.’ De rechter en zijn vrouw kregen een jaar gevangenisstraf. In hoger beroep is de zaak tijdelijk ‘bevroren’.

Of het nu om de rechten van de fabrieksarbeider, vrouwen en kinderen of huishoudelijke hulpen gaat, zowel vakbondsman Baloch als kinderactivist Almas pleit voor een discussie die tot gedragsverandering onder de welgestelden van Pakistan moet leiden. ‘Hoe kun je zelf je dochter en zoon naar de beste universiteiten van Amerika sturen en een kind als bediende in je huis aframmelen?’ vraagt Almas zich af.

Vakbondsvoorzitter Baloch vindt het ook de taak van de internationale bedrijven en vakbonden om de regering te dwingen met rechtvaardige arbeidsvoorwaarden voor de 6,5 miljoen werkende Pakistanen te komen. Maar heeft de Internationale Arbeidsorganisatie, de ilo, niet een kantoor op bijna loopafstand van de regeringsgebouwen? Sabeen Almas lacht schamper. ‘Zij moeten nog steeds met het eerste onderzoek naar kinderarbeid in de huishoudens komen. Ze beloven dat al jaren.’