Londen – Toen koning Richard Leeuwenhart in 1189 zijn Derde Kruistocht ondernam, die tot doel had Jeruzalem op de Koerdische generaal Saladin te heroveren, liet hij Engeland onbeheerd achter. Zijn jongere broer Jan zonder Land, de ‘reserveprins’, zag zijn kans schoon en probeerde samen met Filips II van Frankrijk de troon te veroveren. Op de hoogte gebracht van deze couppoging sloot Richard vrede met Saladin om snel naar zijn land terug te keren teneinde orde op zaken te stellen.

Zo ver terug reiken de spanningen tussen een Britse monarch, of troonopvolger, en diens jongere broer of zus. Dit thema is afgelopen weken ruim aan de orde geweest door de publicatie van de autobiografie Reserve van prins Harry. De jongste zoon van koning Charles geeft daarin blijk uiterst ongelukkig te zijn met zijn plaats op de koninklijke reservebank.

De geschiedenis van het Britse koningshuis ligt bezaaid met vetes en spanningen tussen ‘heir’ en ‘spare’. Neem koningin Mary Tudor, alias Bloody Mary, die ooit van plan was haar halfzus Elizabeth, de latere Virgin Queen, in de Tower op te sluiten. Wie The Crown heeft gezien kent de treurige geschiedenis van prinses Margaret, de jonge zus van Elizabeth II. Zij wist zich amper raad met haar rol, en tot overmaat van ramp mocht ze niet met de liefde van haar leven trouwen, de gescheiden Peter Townsend.

Voor Harry Windsor is het spelen van de tweede viool des te zwaarder, omdat hij getraumatiseerd is door het tragische verlies van zijn moeder. William is daar ook zwaar door geraakt, maar hij kan zich richten op zijn toekomstige koningschap. Op zijn beurt is Harry druk bezig met het aanvallen van zijn familie, zijn oudere broer voorop, en de Engelse pers die zich in zijn beleving laat bespelen door het paleis. Hij erft daarmee het gevecht van zijn moeder.

Reserve, geschreven in korte zinnen, lijkt vooral van therapeutische waarde te zijn. Prins Harry vertelt zijn waarheid, of zoals hij het omschrijft: ‘Er is net zoveel waarheid in wat ik me herinner en hoe ik het me herinner als er is in zogenaamde objectieve feiten.’ Volgens Jeremy Paxman, auteur van On Royalty, blijft troonopvolging het bevattelijkste systeem. ‘Iedereen weet dat koning Charles niet koningin Elizabeth II zal zijn. Maar niemand weet hoe Donald Trump het tot president kon brengen.’