Op-kijken

Peter Handke haalt in dit boekje langzaam uit naar achteren. Hij stelt een idee en gaat er dan iets voor zitten, om, omwolkend, vooraankondigend als het ware omhoog te schrijven.

Deze observatie maakte ik naar aanleiding van de weergaloze eerste alinea van Handkes Essay over de geslaagde dag, en ik dacht toen nog: nee, dat kun je zo niet zeggen, het is te obscuur, misschien zelfs voor mijzelf. (Zoals je soms je eigen handschrift niet terug kunt lezen.) Maar als Handke het dan zelf in de alinea daarop over lezen als zijnde een vorm van op-kijken, of omhoog-waarnemen of omhoog-gewaarworden heeft, dan weet ik dat de esoterische observatie naar aanleiding van die eerste alinea te toevallig was om verloren te laten gaan. Er bestond tussen die eerste en die tweede alinea een verband. Op zo'n manier dat het zich opdringt.
Er valt, wat mij betreft, erg veel van lovende aard te zeggen over Handke. Bijvoorbeeld: dat hij werkelijk lijkt te pogen om, zeg wringend, iets te laten ontstaan wat tot dan toe, op die manier, onuitgesproken was gebleven. Maar ook dat hij in al die opzettelijk tot stand gekomen traagte technieken heeft ontwikkeld om dubbele boodschappen door te seinen, muzikaal, zeg maar bij gebrek aan een betere wijze van uitdrukken, want met woorden als ‘technieken’ en 'muzikaal’ zit je gelijk in het platte idioom van de recensie, waarbij, zeker in het geval van Handke, de afstand tot werkelijk overbrengen, alleen maar groter geworden is. Te groot. (Want Handke lezend weet je weer eens hoe je tekortschiet.)
Teruglezend valt m'n oog op zinnen als deze, die alles zeggen, misschien onbeholpen, over mijn eerbied voor Handke:
'Van de blaffende hond, die onzichtbaar bleef, kwamen de ademwolkjes door de reten van de schutting drijven. De paar overgebleven bladeren aan de boom schommelden in de mistwind. Achter het voorstadstation begon meteen het bos. Van de twee mannen die de telefooncel schoonmaakten was degene buiten een blanke en degene binnen een zwarte.’
Of, laat ik het anders zeggen: lees ik zoiets, dan wil ik gelijk zelf een boek schrijven, want dan lijkt schrijven wel het enige wat er echt toe doet. Om daarop te falen.