Kunst - Skulptur Projekte Münster

Opblaasbare ananassen

Medium kunst
Michael Dean, Tender Tender, 2017. Skulptur Projekte 2017 © Henning Rogge / Skulptur Projekte 2017

2017 is oogstjaar voor de kunst: de Biënnale van Venetië (om het jaar), Documenta in Kassel (eens in de vijf jaar) en Skulptur Projekte Münster (eens in de tien jaar) vallen samen in één zomer. In een paar maanden tijd zetten ze zo’n vierhonderd kunstenaars op de kaart, dankzij Documenta 14 ook tientallen die uit de geschiedenis werden opgediept, waar de meeste na sluiting van de tentoonstelling weer in weg zullen zakken.

Skulptur Projekte Münster, sinds 1977, was de laatste van de grote drie om open te gaan en levert in zekere zin de meest voorspelbare line-up, met gerenommeerde kunstenaars die eerder deelnamen aan biënnales en documenta’s. Voor de vierde keer treedt oprichter Kasper König op als curator en dat is interessant: de kunst uit zijn handen is in de loop van decennia zó veranderd dat het wel de kunst moet zijn die zo veranderde. De vroegste edities van Skulptur Projekte lieten hun sculpturen na in de stad, betonnen en bronzen beelden van Donald Judd, Claes Oldenburg en Giuseppe Penone, maar in de huidige editie kun je van sculpturen in die vorm nauwelijks nog spreken. 37 kunstenaars lieten de stad zelf door hun handen gaan en bezoekers gaan op zoek naar hun bevindingen, op de fiets, langs een oude Bruce Nauman of Richard Serra op weg bijvoorbeeld naar een moestuincomplex. Daar vroeg Jeremy Deller tuinders tien jaar lang een dagboek bij te houden en het resultaat staat in een tuinhuis: dikke plakboeken die de bijzonderheden binnen het voorspelbare van de seizoenen in een kleine tuin documenteren. Parken, een bankgebouw, een kanaal, zelfs een donkere discotheek verstopt in een winkelpassage werd gevonden als locatie.

Als je dan toch een sculptuur tegenkomt, draait het vaak minder om vorm en materiaal dan om wat het kunstwerk doet met de omgeving. Voor Oscar Tuazon rijd je langs het kanaal naar een stuk wasteland, een met glas en puin gezaaid grasveld aan een viaduct. Er staat een cilindervormig betonnen object, beklad met graffiti, met een zwart geblakerd gat in het midden dat kan dienen als vuurplaats, voor wie er hier een zou zoeken. Er zijn treden waar je op kunt klimmen om vanuit de hoogte nog eens over het vieze gras uit te kijken, maar net zo goed stap je meteen weer op de fiets.

De meest geslaagde bijdragen combineren sterke eigen kunst met de intimiteit van de stad, zoals de mooie liefdesinstallatie van Michael Dean in het atrium van het LWL-Museum of Hito Steyerls kritische werk in de retro-lobby van een bankgebouw. Mika Rottenberg blies nieuw leven in een winkel voor Aziatische producten. Je loopt er langs een plakkerige toonbank, langs schappen versierd met exotische producten, langs een rij opblaasbare ananassen, tot je in een donkere zaal haar nieuwste film binnenstapt. Mannen kruipen er door tunnels tussen Mexico en Amerika om handel te drijven, vrouwen zwoegen in absurde arbeidsomstandigheden tussen krankzinnige collecties mierzoete spullen. Een oude vrouw verschijnt uit het niets in de woestijn langs de muur met Mexico en duwt een karretje naar een drukke winkelstraat. Daar tilt ze de deksels van haar pannen en gunt vrouwen een blik in haar hallucinerende soep. Nieuwe beelden voor een nieuwe tijd sluipen het oude Münster binnen.


Skulptur Projekte Münster 2017, t/m 1 oktober op verschillende locaties in Münster. Reserveer fietsen ruim van tevoren; www.skulptur-projekte.de