Televisie

Opgeleukte ernst

Televisie: De grootmeesters (Vara)

Wie vreesde voor of hoopte op een zaterdagavond zonder Marcel van Dam zal opgelucht of juist verstikt ademhalen: ’s mans geest is levensgroot aanwezig in De grootmeesters, waar in wedstrijdvorm wordt vastgesteld wie de beste is in zijn beroepsgroep. Eerste professie: burgemeester. Eerste match: Cohen tegen Deetman. Je moet ervan houden, van dit soort sandwich van ernst en inhoud belegd met spel en luim. De burgervaders deden een quizje wetskennis; moesten zich tegen over bijterige interviewers verantwoorden voor de Diamantbuurt-affaire respectievelijk het op afstand houden van kampslachtoffers bij keizerlijk Japans bezoek; kregen een ingewikkelde be stuurs casus voorgelegd waarin ze virtueel beslissingen moesten ne men, ter beoordeling door een jury; en nog zo wat. Elementen uit eerdere Van Dam-formats in de mixer. Waarbij helaas ook het opgefokte Lagerhuis-geroep, dit keer uit de kelen van min of meer bekende vaderlanders die «argumenten» ter zaligverklaring van hun kandidaat tegen elkaar op schreeuwden. Kamerlid John Leerdam (team-Cohen) pogend tv-kok Pierre Wind (team-Deetman) in persoonsverheerlijking te overtreffen: een bezopen vertoning. Maar toch ook relevante thematiek en educatie, zal de Vara zeggen, die je niet tegenkomt bij Jos Brink en Ivo Niehe, tezelfdertijd bij de andere publieken. En dat is waar. Liefhebbers van opgeleukte ernst kunnen nog acht weken terecht. Verwacht geen eerlijke wedstrijd. De kandidaten eindigden in punten gelijk, waarna bellende Vara-kijkers besloten dat Cohen twee keer zo goed was als Deetman. Tja.

Nogmaals Van Dam. In zijn recente afscheidsinterview beelden van een Ombudsman-affaire die in 1970 de Kamer haalde: wantoestanden in particuliere be jaar den tehuizen. Je ziet een (KVP?)politica schaamteloos beweren dat zoiets niet op de televisie mag «gegooid» omdat het oude mensen maar bang maakt. En op een persconferentie spreekt een tehuiseigenaar van «een laffe aanval van socialistische zijde op een groep ondergewaardeerde middenstanders». De nattigheid die hij voelde werd overstroming: de sector is opgedoekt. Andere tijden zou er een mooie aflevering aan kunnen wijden, vooral omdat de thematiek zo pijnlijk actueel is, zij het nu rond verpleeghuizen. Dit keer deden Nova en B&W wat Van Dam deed en je weet niet wat erger is om naar te kijken en luisteren: de hartverscheurende verhalen van familieleden die de zorg zelf niet meer aankunnen en moeten aanzien hoe moeder en haar lotgenoten van onvoldoende tot schandalig behandeld worden; of de wegwuivende woorden van de betrokken staatssecretaris uit het normen-en-waardenkabinet met de slogan «zo gaan we in dit land niet met elkaar om». «On-Nederlands», zou ik het willen noemen, als het niet in en in Nederlands was. Hopen we allen op een tijdige dood.