Ophangen of niet?

New Delhi – Past de doodstraf bij een vooruitstrevende democratie? Met die vraag worstelt India rondom de vierde herdenking van de terreuraanslagen in Mumbai.

Het debat werd aangewakkerd door de executie van Ajmal Amir Kasab, de enige overlevende dader van de aanslagen op 26 november 2008, waarbij Pakistaanse schutters meer dan 160 slachtoffers maakten op het treinstation van Mumbai en in de luxehotels van de stad. Enkele dagen voordat India ‘26-11’ herdacht, werd Kasab in het geheim opgehangen in een gevangenis in de westelijke deelstaat Maharashtra. Een gratieverzoek was vorige maand afgewezen door president Pranab Mukerjee.

Nu is India een land dat uiterst spaarzaam omspringt met de zwaarste straf in het juridisch repertoire. De afgelopen twintig jaar werden er in totaal drie vonnissen voltrokken. Naar schatting zitten er meer dan vierhonderd ter dood veroordeelden in de Indiase gevangenissen. Death row in dit land betekent eerder levenslange opsluiting dan het touw om de nek. In het geval van Kasab moest een tijdelijke beul worden aangesteld. De hangeman die normaal dienst deed, bleek inmiddels met pensioen.

Tegenstanders van de doodstraf zijn bang dat de terughoudendheid van India nu voorbij zal zijn. Kasab was niet de enige gevangene met terreurdaden op zijn kerfstok. In een cel in Delhi wacht Mohammad Afzal Guru, betrokken bij een aanslag op het Indiase parlement in 2001, zijn lot af. In de zuidelijke deelstaat Tamil Nadu zitten drie man vast voor hun aandeel in de moord op voormalig premier Rajiv Ghandi in 1991. Allen zijn ter dood veroordeeld. De progressieve krant The Hindu sprak de vrees uit dat het opknopen van Kasab een aanleiding zou zijn om dat ook met deze misdadigers te doen.

Onder rechtsgeleerden is twijfel ontstaan over de zorgvuldigheid waarmee Kasabs vonnis is afgewikkeld. De terrorist legde de weg van het beklaagdenbankje naar het schavot relatief snel af. Tussen het vonnis en zijn ophanging zat krap drie jaar. En waar veel gratieverzoeken jaren in de papiermolen zitten, werd dat van Kasab binnen twee maanden van de hand gewezen. Volgens sommige experts had de veroordeelde nog recht op een juridische toets van de afwijzing.

Toch worden zulke kritische geluiden overstemd door de Indiërs die vinden dat gerechtigheid is geschied. Op verschillende plekken werd Kasabs dood gevierd met vuurwerk en het naspelen van de opknoping. En de regering lijkt voorlopig niet van plan de strop uit het wetboek van strafrecht te schrappen. De dag voor Kasab werd opgehangen stemde India tegen een VN-resolutie om de doodstraf af te schaffen.