TELEVISIE

Oppergraaier Fifa

WK-koorts

Met wie zit Nederland in de WK-poule? vroeg mijn vrouw. Niet dat dat haar een moer interesseert, maar het was voor een puzzel. Tot onze verbijstering wist ik er geen van de drie. Aftakeling, want verlies van belangstelling voor de wezenlijke zaken in het leven? Of toenemende weerzin tegen dat evenement?
Zo naïef blij als de politiek geïnteresseerde sportvolger over toekenning aan Zuid-Afrika zal zijn geweest, al was het maar vanwege Mandela’s vreugdetranen, zo zwaar wordt het om het hart nu de zaak nadert. Moordaanslag bij de Africa Cup; aanzwellend gezang van de president en zijn maten om het aanreiken van hun machinegeweer; toenemende roep om het doden van Boeren (al is daar dan een standje voor gegeven); rampzalige criminaliteitscijfers; uitbuiting van WK-bouwvakkers; kapitaalvernietiging door stadions die na eenmalig gebruik leeg zullen staan; en bovenal het groeiend besef dat de economische voordelen die voor de gewone vrouw en man verwacht werden hen niet zullen bereiken, dankzij zakkenvullers onder aanvoering van oppergraaier Fifa. De tv-kijker kon daar al voortreffelijk van op de hoogte zijn dankzij Rudi Boons Tegenlicht-aflevering Trade Mark 2010. Sepp Blatter blijkt de koning Leopold van een neokoloniale mastodont die delen van te verwachten gigantische inkomsten spendeert aan het opstellen van wurgcontracten. Dit om te voorkomen dat een Zuid-Afrikaan ook maar een hap of slok zal kunnen verkopen aan de voetbaltoerist: de kost gaat voor de baat uit. Het is walgelijk en ook Zuid-Afrika weet dat, maar wie zich er daar tegen verzet is prompt spel- en feestbederver, nestbevuiler zoniet staatsvijand. Cynisch gesproken is de winst van megasportspektakels dus dat de televisie in haar randprogrammering inzicht geeft in wantoestanden in alle soorten en maten inzake politiek, economie, sociale structuur en de sport zelve. Zo kreeg China naast roem vanwege kloppende organisatie nettenvol bijvangst over wantoestanden op allerlei terrein. En ere wie ere toekomt, Nederlandse omroepen hadden daar een groot aandeel in. Zoals Rosenmöller voor de Ikon ook dit keer door Afrika reist om de temperatuur te meten van veel meer zaken dan sport alleen.
Langzaam rukt het WK onze toestellen binnen. Zoals Inside Offside van de nps - over ‘voetbal als metafoor voor de multiculturele samenleving’. Vijfdelige reeks documentaires uit Portugal, Spanje, Kroatië en Servië. De eerste was van eigen bodem en toonde de uitgevoetbalde Nordin Wooter en Kiki Musampa, oud-Ajax-helden. Nu zijn ze eigenaars van een straatvoetbalbedrijf dat werkt met hangjongeren en dat een zieltogende amateurclub heeft overgenomen en omgedoopt in New Amsterdam. Een mix van social work, werkverschaffing voor profs zonder club en talentontwikkeling. Leuk was het om die lefgozertjes van vroeger nu als verantwoordelijke voetbalvaders aan de slag te zien met straatjeugd. Voor initiatiefnemer Wooter, klassiek Surinaams vaderloos opgegroeid in Amsterdam-Noord, moet dat helemaal een overwinning zijn. Musampa’s ouders kwamen als Moboetoe-tegenstanders uit Zaïre naar Ede gevlucht. Papa Musampa is nog altijd politiek actief en vraagt zich nog steeds af wanneer Kiki eens een echt vak gaat leren. Maar was hij destijds niet trots op zoons voetbaltalent, van mij mag hij het nu zijn op diens sociale betrokkenheid na de carrière. En zo belanden we dankzij het WK in Kaapstad bij een veelkleurige jongensmix in Amsterdam-Noord.

Hank van Bosstraten, FC New Amsterdam. Te zien via Uitzending gemist. Volgende afleveringen van Inside Offside op zondagen, 16.10 uur, Nederland 2, NPS