TONEEL

Oproer in het figurantenhonk

mightysociety8

Tegen het eind van het toneelproject mightysociety8 van Eric de Vroedt & Co spreekt de theaterkunstenaar tot ons, zijn publiek. Hij is wanhopig, zeg maar rustig: razend. Want zijn opzet, het maken van een geëngageerde antimusical over zijn politieke lievelingsvijand, Geert Wilders, binnen de stallen van zijn artistieke haatliefdesubject, Joop van den Ende, lijkt mislukt. Enkele uren voor de première kijkt hij aan tegen louter rokende puinhopen. Zijn lievelingsacteur durft niet meer op, zijn favoriete auteur dreigt haar teksten terug te trekken, de gedelegeerd producente heeft haar dienstpistolen uit het foedraal gelicht, en terwijl de volledige jetset, van Wilma Nanninga tot Willem Nijholt, de premièrestoelen opzoekt, sloopt de regisseur het figurantenhonk, waar het samengestroomde musicalkoor (wij dus) met PVV-petjes op en moslimahoofddoekjes om verbijsterd toekijkt.
In een aan hysterie grenzende aanval van kunstzinnige zelfhaat spreekt het jonge regietalent Jeroen, die voor zichzelf ooit een anti-entertainment-lange-mars door de instituutsriolen van de vermaaksindustrie had bedacht, nu zijn afkeer uit over het nest van artistiekerig toneel-toneel waar hij uit is gevallen. Zijn monoloog is over de top, bij vlagen bloedirritant, op het randje van pijnlijk, het is ongemakkelijk proza dat de toneelspeler Joeri Vos hier uitbraakt. Maar het is vooral gevaarlijk, de rafels van jamsessionimprovisaties hangen er nog aan, het is geestig en het is vooral boordevol zelfspot. Joeri Vos heeft trouwens ook de tekst voor deze back stage comedy geschreven. En zijn Jeroen lijkt met zijn pruik en zijn sikje als twee druppels water op de echte regisseur van de hele onderneming, Eric de Vroedt. We zijn met z'n allen in een Droste-plaatjes-circus beland, waar de namaakpotsenmaker een potje vrij worstelen begint met zijn real life-voorbeeld, waar in de dialogen meligheid en overdrijving stuivertje wisselen met briljante oneliners en spitsvondige dialogen. En waar de inzet hoog is: het zoeken naar antwoorden op de ruwe en kwaadaardige middelen van allerhande kunsthaters om het linkse hobbygespuis over de kling en in de afgrond te jagen.
Het project mightysociety8, dat in de voorpubliciteit van enkele maanden terug al een eigen leven leidde onder de auditievoorrondes voor Geert Wilders, the Musical, lijkt een ironisch commentaar op alleen al het idee om zoiets te maken of ooit te wíllen maken. Middels bitse aanwijzingen met betrekking tot onze hoofdtooien worden we als publiek bijeen gedreven op een troosteloze locatie, om plaats te nemen in ongemakkelijke kuipjes teneinde straks een PVV-lied in te studeren. Centraal in de ruimte hangt een monitor waarop de aanvankelijk lege, tegen het eind volstromende publiekstribune zichtbaar is. Door de intercom horen we flarden muziek, treurige tijdsaanduidingen en dito dienstmededelingen met betrekking tot soundchecks. De door gierende zenuwen en repetitie-irritaties opgeklopte sfeer wordt met verve uitgeserveerd. En uiteindelijk, als de woedende regisseur het honk met slaande deuren en half naakt heeft verlaten, ons van harte een mooie première en toitoitoi toebijtend, dan krijgen we toch nog een sleutelscène uit de musical te zien, die muzikaal, choreografisch, tekstueel, lichttechnisch, op het niveau van de parodie én op het niveau van de liefde voor het medium ‘musical’ zó een juweel is dat een beroepscynicus er weekhartig van zou worden. Ik ben twee keer wezen kijken, ik heb twee voorstellingen met verschuivende en verschillende accenten gezien, beide even onaf en rauw, beide met een hoge inzet en beide zo goed omdat ze voortgedreven worden door een kracht die we in het discours met het kabinet-Grauw I & zijn gedoogtrawanten nog goed zullen kunnen gebruiken: zelfspot!

In november is mightysociety8 nog te zien in Utrecht (deze week), Den Haag, Groningen, Rotterdam. Inlichtingen: www.mightysociety.nl