Orbán zet de oppositie financieel onder druk

Boedapest – Wat doe je als voor het medium waarvoor je werkt na twintig jaar het doek valt? Dat is de vraag die de redactie van Index, de best gelezen nieuwssite van Hongarije, bezighoudt. De afgelopen weken stapte bijna de hele redactie op, nadat de onafhankelijkheid van Index in het gedrang was gekomen en hoofdredacteur Szabolcs Dull was ontslagen. Duizenden mensen gingen in Boedapest de straat op uit solidariteit met de journalisten.

Onmiddellijk werden plannen gemaakt voor een nieuw medium, met dezelfde bezetting als het voormalige Index. De betrokken journalisten willen dat zeker, maar de financiering is een probleem. ‘Investeerders in Hongarije gaan hun vingers hier in het huidige politieke klimaat niet aan willen branden’, denkt Ágnes Urbán van de Hongaarse mediamonitor Mérték. ‘Toen iedereen eind juli de straat op ging, dacht ik: jongens, waarom staat er nu niet meteen een banknummer of crowdfundingcampagne klaar?’

Dat was volgens adjunct-hoofdredacteur Veronika Munk echter niet mogelijk: de journalisten hadden die dag wel gevraagd of ze gezien de omstandigheden meteen dezelfde dag nog hun spullen mochten pakken, maar dat verzoek werd door het management niet ingewilligd; bijna alle journalisten, onder wie Munk zelf, moeten nog tot eind deze maand doorwerken en mogen zich niet met andere mediaprojecten inlaten. Het is te hopen dat het nieuwe project tegen die tijd nog net zoveel steun van het publiek krijgt. ‘Maar ik vrees zelf dat het heel moeilijk voor ze gaat worden’, zegt Urbán.

Niet alleen de Hongaarse onafhankelijke media hebben financiële problemen, hetzelfde geldt voor de civil society, en zelfs voor oppositiepartijen en -bestuurders. Allemaal zagen ze de afgelopen maanden via allerlei wetten, vele per decreet doorgevoerd, hun financiële situatie verslechteren. Het maakt het extra pijnlijk dat er vorige maand in Brussel geen duidelijkere rechtsstaatvoorwaarden zijn vastgesteld. Hongarije zal zo’n vijftig miljard euro ontvangen van de EU, maar als het aan de regering-Orbán ligt zal daarvan niets bij de oppositie terechtkomen: de regering wees volgens onderzoek van het linkse Hongaarse dagblad Népszava in de afgelopen tijd zelfs zo’n 214 miljoen euro aan buitenlands ontwikkelingsgeld af omdat ze niet zelf de volle controle kreeg over hoe dat geld uitgegeven zou worden.