Patrick Süskind, Over dood en liefde

Orpheus versus Christus

Patrick Süskind

Over dood en liefde

Uit het Duits (Ueber Liebe und Tod, 2005) vertaald door Tinke Davids

Prometheus, 104 blz.

Patrick Süskind (1949) is de auteur van één boek, Het parfum, waarmee hij sinds twintig jaar furore maakt. Het aantrekkelijke van het boek was misschien juist dat het maar over één onderwerp ging: een wereld zonder geur is als een wereld voor een dove, een blinde, een lamme of een opgeslotene. Eerder schreef Süskind een novelle over een obsessie, De contrabas, daar na het korte De duif, en een aardig kinderboek over de geheimzinnige wandelaar Mijnheer Sommer. Iets heel anders was zijn scenario voor de zesdelige tv-serie Kir Royal over een societyreporter. Maar bij zo’n beroemde schrijver met zo’n kleine productie moet er door uitgevers met het weinige gewoekerd worden, en daarvan is dit vertaalde boekje het product. Voor de inhoud: zie de titel – het is een opstel geschreven naast een scenario dat een moderne variant van Orpheus & Eurydice zou zijn. De film is er niet, het scenario is ook niet vertaald en het boek waar Süskinds beschouwing in stond wordt verder alleen genoemd: achterin zijn wel gegevens vertaald over het voorwoord, dat er nochtans niet in staat zomin als de rest waar het allemaal bijhoort. In haast is een verhaal van dertig pagina’s tot een boek van een kleine honderd pagina’s opgeklopt. Het is een leesbaar verhaal, ook niet meer dan dat. De eerste helft is niveau krantenfilosofie: hoe kan liefde – en al zo lang – een allesbeheersend en verterende hartstocht zijn? Kijk je in de file naar de auto naast je: zit daar een muis achter het stuur die telkens als het verkeer stokt zich verslingert aan de kaalgeschoren aap naast haar. Ook nauwelijks invoelbaar het stel – vrouw zeventig, man vijftig – dat op een feest te hunner ere aan elkaar geplakt uit één bord eet en samen autistisch zit te wezen. Nee, dan de oude schrijver (Mann) die in Zürich hopeloos verliefd wordt op een negentienjarige hulpkelner. Dan is het een kleine stap naar Plato en de ziel die dankzij Eros vleugelen krijgt naar de dood: liefde voor de dood en de dood door liefde. Goethe, Kleist, en zo ben je bij de aloude mythe van Orpheus, de man die probeerde de liefde en de dood te verzoenen. Süskind heeft daar niet veel aan toe te voegen, al is het gemakkelijk scoren wanneer je de o zo menselijke Orpheus uitspeelt tegen de fanatieke prediker die alleen in Macht geïnteresseerd is, Christus.