Overleg op het hoogste niveau

Hoe zou internationale politiek eruitzien als het diplomatieke steekspel werd overgelaten aan een stel verwende kleine kinderen? Waarschijnlijk iets zoals de absurde toneelstukjes die de twee Korea’s (die officieel al bijna zestig jaar in oorlog zijn) zo om het jaar opvoeren. Zoals afgelopen dinsdag.

Begin deze week heerste opwinding in hoge regeringskringen in Seoul. Sinds de verkiezing van de Zuid-Koreaanse hardliner Lee Myung-bak in februari vorig jaar hadden de twee landen niet meer direct met elkaar gesproken en de gemoederen liepen sindsdien soms hoog op – begin deze maand nog, bij de lancering van een Noord-Koreaanse raket over Japan heen. Maar dinsdag zouden de eerste directe onderhandelingen met afgevaardigden van Noord-Korea plaatsvinden. Dat hadden zij althans opgemaakt uit een vage toespeling uit Noord-Korea. De Zuid-Koreanen gingen ervan uit dat ze konden praten over de gevangenneming van een Zuid-Koreaanse arbeider. In een gedeelde industriezone aan de Noord-Koreaanse zijde van de grens, een erfenis van de inmiddels uitgedoofde ‘Zonneschijn-politiek’ op het schiereiland, zou de arbeider het Noord-Koreaanse regime hebben bekritiseerd.

En dus liepen negen Zuid-Koreaanse onderhandelaars om kwart voor negen ’s morgens de grens over en de gedeelde industriezone in, op zoek naar hun Noord-Koreaanse tegenhangers. Die waren nergens te zien, althans niet in het gezamenlijke kantoor van de industriezone. De Zuid-Koreanen kregen te horen dat de Noord-Koreanen hen pertinent weigerden te ontmoeten in het gezamenlijke kantoor, en zich naar een Noord-Koreaans kantoor op het terrein moesten begeven. Dat weigerde de Zuid-Koreaanse delegatie. Twaalf uur lang hielden beide delegaties de poot stijf. Toen gingen de Zuid-Koreanen door de knieën. Ze liepen naar het kantoor van de Noord-Koreanen – een daverende diplomatieke overwinning.

Eenmaal aangekomen kregen de Zuid-Koreanen te horen dat er geen sprake kon zijn van onderhandelingen over de arbeider: volgens het Zuid-Koreaanse nieuwsbureau Yonhap weigerden de Noord-Koreanen zelfs maar over de kwestie te spreken. En dus verliet de Zuid-Koreaanse delegatie na 22 minuten de eerste directe ontmoeting in ruim een jaar. Een communiqué van het Zuid-Koreaanse ministerie voor Hereniging maakte bekend dat de twee zijden ‘van mening hadden verschild over het proces’ van de onderhandelingen.

Dit Noord-Koreaanse regime wordt door analisten zo goed en zo kwaad als het kan geïnterpreteerd, Rusland en China houden het de hand boven het hoofd, Japan en Zuid-Korea proberen manieren te vinden om de stoorzender zo weinig mogelijk invloed te laten hebben op hun openbare leven. Dat gaat alleen niet zo makkelijk bij een nucleair bewapend land met het vijfde leger ter wereld dat wekelijks opgewonden communiqués uitzendt over de nieuwste provocatie van de buren die makkelijk tot oorlog kan leiden. Dat enorme leger en alle wapens zijn eigenlijk nog de enige reden om het Noord-Koreaanse regime serieus te nemen, en om Kim Jong-il niet bij het oor te nemen naar minister Donner voor een ouderwets-pedagogisch pak op de broek.