Commentaar: Privatisering

Paarse privatiseringen

De volksopstand tegen kabelexploitant UPC schept angstige vooruitzichten. Gestoord televisiebeeld, onbegrijpelijke telefoonrekeningen, kwakkelend internet en een onbereikbare helpdesk leiden tot een almaar aanzwellende vloedgolf van klachten — volgens de Consumentenbond zo'n tienduizend per dag. Drie consumentenprogramma’s deden daarom vorige week een oproep tot burgerlijke ongehoorzaam heid: betaal slechts de helft van de nota. De hetze vertoonde zo nu en dan hysterische trekjes. Toegegeven: het deugt natuurlijk niet dat de klant niet volledig krijgt waar hij negentig gulden per maand voor betaalt. Maar dat vaderlief de digitale vakantiefoto’s niet snel genoeg naar z'n zwager kan sturen en dat zoonlief de favoriete pornopagina’s niet 24 uur per dag kan bezichtigen — er bestaan grotere misstanden in het van welvaart verzadigde Neder land.

Ernstiger is dat de UPC-klant veroordeeld is zaken te doen met de arrogante monopolist. Ernstiger is de moeite die Paars heeft om privatiseringen tot een goed einde te brengen.

Deze week vergadert de Tweede Kamer over marktwerking op de kabel. Staatssecretaris De Vries (Verkeer en Waterstaat) en minister Jorritsma (Economische Zaken) vinden dat de kabelmonopolisten UPC en Casema (dat overigens met dezelfde problemen als UPC kampt, maar zich wat lankmoediger opstelt) de komende twee jaar geen concurrenten op de kabel hoeven te accepteren. De VVD-bewindslieden achten het redelijk dat de exploitanten eerst de kans krijgen hun miljardeninvesteringen terug te verdienen en menen dat concurrentie de monopolisten weerhoudt van nieuwe investeringen. De UPC-klant ondervindt momenteel waartoe die aanname leidt.

Sinds het consumentenoproer van vorige week bestaat een kamermeerderheid van CDA, D66, GroenLinks en PvdA die de kabel — waar vroeger de overheid heer en meester was — vervroegd open wil stellen voor branchegenoten. De partijen verwachten dat de hete adem van de concurrentie de weerbarstige bedrijven tot een klantvriendelijke houding zal brengen.

Natuurlijk hebben zij gelijk. Volgens toezichthouder Opta is het — in tegenstelling tot wat UPC beweert — technisch mogelijk concurrentie op de kabel toe te staan. Juridisch is het eveneens mogelijk, getuige de concurrentie op de telefoonlijnen van oud-monopolist KPN. Opta houdt de zaken scherp in de gaten en reguleert de concurrentie — waarom de kabel niet aan dezelfde tucht onderwerpen?

Er staat ons nog een flink aantal privatiseringen te wachten. Zo wordt de stroomsector stapsgewijs overgeleverd aan de markt, net als de gasvoorziening en het streekvervoer. Momenteel woedt een discussie over de privatisering van Schiphol. Allemaal zaken met een iets groter belang dan het downloaden van muziekbestanden. Het is te hopen dat Paars lering trekt uit de sores rondom UPC en er stroom uit het stopcontact blijft komen.