Pablo Neruda kreeg een geheimzinnige injectie

Mexico-Stad – Is Pablo Neruda nu wel of niet vermoord? Al jarenlang wordt er gebakkeleid over die vraag, maar de balans lijkt nu door te slaan naar moord.

De basis daarvoor is een officieel document van het Chileense ministerie van Binnenlandse Zaken dat stelt dat de dichter niet stierf ‘aan de gevolgen van de prostaatkanker waaraan hij leed’, maar ‘hoogst waarschijnlijk door de interventie van derden’.

Het document is opgenomen in Neruda: El príncipe de los poetas (De prins der dichters), de nieuwe biografie van de hand van de Spaanse journalist en schrijver Mario Amorós.

De schrijver van Canto General stierf op 23 september 1973 om half elf ’s avonds, twaalf dagen na de staatsgreep van generaal Pinochet, in de Santa María Kliniek in Santiago. Volgens het document is hem die dag een injectie toegediend die zijn dood 6,5 uur later versnelde. Neruda bezweek een paar uur voordat hij per vliegtuig zou worden overgebracht naar Mexico, waar hij naar verwachting een regering in ballingschap zou vormen. De communistische dichter, die twee jaar eerder de Nobelprijs kreeg, werd door de militairen beschouwd als een groot gevaar voor Chili.

’We zijn er altijd van uitgegaan dat er iets vreemds was’, zei onderzoeksrechter Carroza Espinosa tegen de Spaanse krant El País. ‘Neruda had kanker, maar hij verkeerde niet in levensgevaar. Op 23 september verslechterde zijn toestand echter snel en stierf hij binnen zes uur.’ Neruda belde die dag zijn vrouw en vroeg haar te komen, want ze hadden hem iets gegeven waardoor hij zich beroerd voelde.

De zaak-Neruda werd geopend in 2011 toen zijn voormalige chauffeur een aanklacht wegens moord indiende. Twee jaar later werden zijn resten opgegraven, maar buitenlandse experts vonden geen sporen van vergiftiging. ‘Maar dat wil niet zeggen dat hij niet vergiftigd is’, meent een van de specialisten die opnieuw onderzoek doet. ‘Met andere technieken kunnen andere sporen worden gevonden.’

Zo is de bacterie stafylococcus aureus in de resten ontdekt. Deze komt vaak voor in ziekenhuizen maar kan gemanipuleerd en in hoge dosis dodelijk zijn. De onderzoekers proberen vast te stellen of de bacterie genetisch gemanipuleerd is.

Het is bekend dat het bewind van Pinochet biologische substanties fabriceerde om mensen uit de weg te ruimen. De Chileense justitie stelde eerder vast dat ex-president Eduardo Frei in 1982 om het leven werd gebracht door vergiftiging. Dat gebeurde in dezelfde Santa María Kliniek in Santiago.