De Groene Live #26: Strijd om de ziel van Amerika. Kijk woensdag om 20.30 naar de live-uitzending. Meer informatie

Pakistaanse mensenrechten-activiste vlucht naar Amerika

Islamabad – Haar foto met de oproep ‘meest gezocht’ hing aan de muren van politiekantoren, bij de grenzen en op de vliegvelden. De jonge mensenrechtenactiviste Gulalai Ismail werd gezocht wegens landverraad. Ze had het leger ervan beschuldigd vrouwen te hebben verkracht tijdens de militaire operatie in de tribale gebieden langs de Afghaanse grens. Overal in het land speurde de politie naar haar. Ze bedreigden haar ouders, die weigerden te vertellen waar ze zich verborgen hield.

Deze week dook de mensenrechtenactiviste plotseling op in Amerika. Hoe was ze er met haar reisverbod in geslaagd Pakistan te ontvluchten? In New York, waar ze inmiddels politiek asiel heeft aangevraagd, geeft ze geen antwoord. ‘Ik wil geen andere mensen in gevaar brengen’, vertelde ze de pers. Vermoedelijk hebben Pathanen, de bevolkingsgroep waartoe ze behoort, haar via de bergen naar Afghanistan gesmokkeld.

Gulalai was een van de leiders van een nationalistische Pathanen-beweging. Ze vertolkte de stem van een bevolkingsgroep die zich al jarenlang onderdrukt voelt. Verschillende onschuldige jonge mannen verdwenen. Vermoedelijk vermoord door soldaten tijdens hun jacht op de Taliban.

Ooit werd ze bij terugkeer uit Engeland, waar ze een vredesprijs had gekregen, op het vliegveld aangehouden. Haar paspoort werd ingenomen. Tijdens haar laatste arrestatie zat ze opgesloten in een kamer zonder ramen waar urinelucht haar bedwelmde.

Het was niet haar keuze haar land te verlaten, vertelde ze aan de bbc. In Pakistan kan ze meer voor vrouwen en andere onderdrukte groepen betekenen. Haar leven was in gevaar. Maandenlang hield zich zonder telefoon of laptop verborgen bij haar trouwste vrienden. Ze had tijdelijke adresjes door het hele land. Als de politie haar te pakken had gekregen, had ze het niet overleefd.

Haar vlucht en asielaanvraag komt voor de Pakistaanse regering op het meest ongunstige moment. Premier Imran Khan is in een hevige diplomatieke strijd verwikkeld sinds premier Modi het Indiase deel van Kashmir de zeventig jaar oude autonomie afpakte. Khan vergelijkt zijn aartsvijand Modi met Hitler. De Pakistaanse premier vreest voor een ‘genocide op grote schaal in Kashmir’. Gulalai maakt zich intussen grote zorgen om haar ouders en de vrienden die ze heeft achtergelaten. Ze hoopt dat het leger hen niet wegens terrorisme aanklaagt, omdat ze haar verborgen hielden.