Pakistaanse studenten storten zich weer op Marx

Swabi – Voor het rood versierde graf van de student Mashal Khan (25) hangt een vlag waarop hij staat afgebeeld als de Che Guevara van Pakistan. Radicale moslimstudenten van de Islami Jamiat-e-Talaba lynchten hem op zogenaamde verdenking van blasfemie. ‘Er was geen gaaf plekje of heel botje op zijn lichaam te vinden waarop ik hem vaarwel kon kussen’, vertelt zijn moeder aan het graf.

Het is vandaag Mashals veertigste overlijdensdag. Niemand laat een traan. ‘Zijn dood zal leiden tot een revolutionaire omwenteling’, voorspelt zijn zus Storia Khan. Mashal werd vermoord omdat hij de corruptie op de universiteit aan de kaak stelde. Het bestuur verhoogde plotseling de collegegelden waardoor veel studenten moesten afhaken. In zijn dagboek schreef hij in een gedicht te vrezen voor zijn dood.

‘Mashal was een marxist’, luidt de conclusie van kameraad Umar Riaz (24). Maar zowel de ideologie van de Duitse filosoof als studentenvakbonden zijn verboden in Pakistan. ‘De bourgeoisie’ vreest voor een volksopstand. Zoals in de jaren zeventig toen de Marxistische Nationale Studenten Federatie de militaire dictator Ayub Khan dwong op te stappen. Bijna vijftig jaar later broeit het opnieuw onderhuids. Het levensonderhoud wordt duurder. De corruptie is endemisch. De kloof tussen arm en rijk gaapt almaar wijder. Studentenverzet wordt in de kiem gesmoord. ‘De universiteitsdirectie stuurde radicale moslimstudenten als bloedhonden op Mashal af. Om ons bang te maken’, vertelt Umar. Maar de barbaarse dood van Mashal heeft het tegenovergestelde resultaat. ‘Sinds de opkomst van sociale media laten jongeren zich niet langer voor de gek houden’, vertelt student politieke wetenschappen Zain Malik (23). Via Facebook en Twitter verspreiden ze artikelen van Karl Marx en van Mashal Khan.

Na de herdenking aan het graf reist de stoet af naar het stadion in het dorp, waar de jonge marxisten folders en boeken over het communisme aan de boeren uit de omliggende dorpen uitdelen. Een communistische, klassenloze samenleving, waarin de arbeiders de eigenaren zijn van staatsfabrieken en iedereen evenveel verdient, is volgens de jongerenbeweging de enige oplossing voor Pakistan. Maar is het communisme niet mislukt? ‘Geef ons een alternatief. Jullie welvaartsstaat in Europa brokkelt steeds verder af. We geloven in een socialistische heilstaat’, antwoorden de kameraden. Door het hele land organiseren jongeren bijeenkomsten met Mashal Khan als hun mascotte. De jeugdige communisten proberen in contact te komen met de arbeiders. Want die moeten straks het initiatief nemen voor de aanstaande revolutie.