13 maart 1989 – 7 april 2014

Peaches Geldof

Na de dood van mini-celebrity Peaches Geldof werden in honderdduizenden tweets en clicks evenzovele tranen geplengd. En dus staan de media er uitgebreid bij stil.

Twintig jaar geleden werd een Amerikaanse rockster dood gevonden. Hij had zelfmoord gepleegd. Op de ochtendvergadering van The Guardian discussieerden de journalisten verhit over wat ze met de 27-jarige dode celebrity aan moesten. De volgende dag publiceerde het dagblad een in memoriam van 131 woorden.

Bij de evaluatie van de krant, de dag daarop, pleitte een journalist voor meer aandacht. Hoe kan het, zei hij, dat we zo weinig schrijven over iemand waar ‘onze dochters om huilen’? Waarom is de oorzaak van hun tranen geen waardig onderwerp van journalistiek? Een groter stuk volgde, in de dagelijkse bijlage met achtergrondverhalen van The Guardian.

De rockster waar het om ging was Kurt Cobain, de zanger en gitarist van de populaire grungeband Nirvana. Het is, vanuit hedendaags perspectief, onvoorstelbaar dat kwaliteitsmedia aanvankelijk nauwelijks bij zijn dood stilstonden. Voor jongeren was die niet alleen een grote schok, maar ook stof voor mythische verhalen. Er was zijn afscheidsbrief, met de vermaarde woorden uit een song van Neil Young: ‘It’s better to burn out than to fade away.’ Er werd al snel gesproken over de ‘27 club’, de muzikanten met een gevaarlijke levensstijl die op hun 27ste overleden, vaak aan een overdosis. Jimi Hendrix behoorde ertoe, Janis Joplin en Jim Morrison, en recentelijk ook Amy Winehouse. Binnen de kortste keren waren er complotdenkers die beweerden dat het geen suïcide was, maar dat Cobain werd vermoord.

En nog steeds haalt Cobain met regelmaat het nieuws. Onlangs nog, toen de politie van Seattle nieuwe foto’s vrijgaf van de sterfplek van Cobain. Of toen bierbrouwer Bavaria bekendmaakte dat hij, na wereldwijde ophef, uit een reclamespotje is geknipt waarin hij op een verlaten strand een pilsje drinkt met onder anderen Elvis Presley, John Lennon en Marilyn Monroe.

Dat ook kwaliteitsmedia tegenwoordig de dood van celebrity’s niet meer afdoen met een kort berichtje is evident. Publieke tranen leiden vanzelfsprekend tot een verhaal, discussie vooraf overbodig. Maar na publicatie of uitzending is er toch vaak reden voor debat. Zie de onverwachte dood van de 25-jarige Peaches Geldof. De bbc opende er het Ten O’Clock News mee, de kwaliteitskranten pakten groot uit, The Guardian plaatste meteen een bericht op internet, met de mogelijkheid voor lezers om te reageren, ‘to express their sadness about this terrible news’.

Als er iets makkelijk gemaakt kan worden is het roem

Peaches Honeyblossom Geldof was, anders dan Cobain, een mini-celebrity. Ze was bovenal de dochter van, van Sir Bob Geldof, voorman van Live Aid, en presentatrice en model Paula Yates. Zelf stond ze vooral in de roddelbladen en de yellow press vanwege haar voorkeur voor wilde feesten en haar experimenten met drugs. En o ja, ze schreef al jong een tijdje columns voor Elle Girl en verschillende kranten en had even een eigen tv-show, waarin ze de Britse ‘teenage experience’ onderzocht. Daarnaast had ze een tragisch leven. Haar moeder stierf aan een overdosis heroïne toen zij elf was. Op haar negentiende trouwde ze in Las Vegas met de rockzanger Max Drummey – het huwelijk duurde een paar maanden. Niet veel later trouwde ze opnieuw, met rockmuzikant Thomas Cohen, met wie ze twee zoontjes kreeg, inmiddels twee en een half jaar oud. Ze liet haar leven in de bubbel van de roem achter zich en wierp zich op het moederschap. Een dag voor haar dood twitterde ze nog een foto van een mollige peuter in de armen van een jonge vrouw: ‘Me and my mum.’

Het commentaar achteraf was voorspelbaar: zo much ado over iemand met zo weinig verdiensten. Een oud-bbc-presentator noemde het ‘the latest example of news values being infiltrated by the values of the entertainment industry’. De dwarse website Sp!ked hekelde het rouwbetoon op Twitter van politici en zelfs de Ierse president: voor de cultuur van publieke rouw is geen Diana meer nodig. Er werd op Twitter zo vaak herhaald dat er ‘geen woorden’ waren voor de tragische dood van Peaches dat het een wonder is dat er toch nog 370.000 tweets werden verstuurd. Hoeveel ruimte vul je met niks? Cosmopolitan loste het op door de ‘25 best outfits’ van Peaches op een rijtje te zetten, wat de cynische Sp!ked-_commentator deed verzuchten: _‘She wore clothes, that’s one thing.’

Ruim vijftig jaar geleden publiceerde de Amerikaanse historicus Daniel J. Boorstin het provocatieve boek The Image, waarin hij het begrip ‘pseudo-event’ introduceerde. De media verkochten in zijn ogen steeds meer illusies: nieuws dat geen nieuws was, maar berustte op nepgebeurtenissen. Een van de hoofdstukken wijdde hij aan roem, de ‘human pseudo-event’, waarin hij haarfijn het verschil uitlegde tussen de held die beroemd is om zijn verdiensten en de celebrity, voor wie hij de onvergetelijke definitie muntte: ‘a person who is known for his well-knownness’. In hun jacht op nieuw, nieuwer, nieuwst hebben de media telkens behoefte aan verse inhoud, en als die er niet is, moet die worden gemaakt. Als er iets makkelijk gemaakt kan worden is het roem.

Voor het illusoire spiegelpaleis hebben de media, zo blijkt uit het geval Peaches, tegenwoordig bovendien een geweldig excuus. Ook de kwaliteitsmedia. Natuurlijk zijn er belangrijker zaken dan de plotselinge dood van Peaches Geldof – de explosieve toestand in Oekraïne, het debat over de EU, de toekomst van onze planeet – maar het publiek wordt pas echt geraakt door het tragische einde van een jonge moeder. Kijk maar naar de niet aflatende stroom Twitter-berichten (#RIPpeaches) of naar het aantal clicks op internet. De tweets en clicks zetten de geschiedenis op haar plaats. Voor die ene treurige dode met een bekend gezicht vergieten we meer publieke tranen dan voor de honderdduizend slachtoffers van de oorlog in Syrië.


Beeld: Peaches Geldof (en haar man Thomas Cohen) bij de premiere van The Wolf of Wall Street, Londen, 9 januari (Paul Hackett/Reuters).