TONEEL: ZUIDELIJK TONEEL

Peer, Nathan en Hitler

Na jarenlange pleidooien voor een chemische verbinding tussen hogere en lagere cultuur werd afgelopen jaar door critici weer geknord over te veel blg (Bekende Licht Gewichten) in de Hoge Kunsten. Anders gezegd: wat hebben de Ashton Brothers en Marc-Marie Huijbrechts te zoeken in het gesubsidieerde toneel? Voornaamste mikpunt van azijnzeiken werd Het Zuidelijk Toneel van Matthijs Rümke. Die laat zich zelden de wet aanzeggen vanuit de waan van de dag. Hij verzon een mooi nieuw toneelseizoen bij elkaar.

Begonnen werd al deze zomer, met een locatieversie van het stuk Peer Gynt (1867) van Ibsen, over de levensreis van een jonge fantast die avontuur en eigenbelang zoekt, maar die voorbijziet aan de schatten die voor zijn neus fonkelen. Ik zag de voorstelling half augustus in een fabriekshal in Den Bosch. In januari 2013 gaat de productie uit in de grote zalen. Een sterk ensemble van acht toneelspelers draagt de vertelling samen met een ‘koor’ van een kleine veertig amateurs uit de regio van het gezelschap. Met een spookachtig mooi geluidsdecor vol echo’s uit de _Peer Gynt-_suite van Grieg en opnieuw een voltreffer in de vormgeving van Marc Warning, staat de voorstelling als een huis. Oók door de nieuwe, geraffineerd berijmde vertaling van Marcel Otten, zijn eerste uit het Noors. Zelden gezien hoe een ensemble middels één voorstelling zo snel en met één zwiep het (idiote) advies van de Raad voor Cultuur van tafel veegt.

En dan hebben we het nog niet over de (zeer losse) versie die ons te wachten staat van Nathan de Wijze (Tilburg, najaar, Rob Ligthert regisseert een tekst van Bouke Oldenhof). En de regie die Rümke himself in het voorjaar van 2013 voor zijn rekening neemt van Lubitsch’ filmscenario To Be or Not to Be in de grote zaal. Een soort Bluff your way through Hitler. Met onder anderen in de centrale rollen… jawel vitrioolpissers, daar gáán we weer… Waldemar Torenstra, Ellen ten Damme en Raoul Heertje! Met tegelijkertijd een stand-upsupplement in de aanpalende kleine zaal, met onder meer… Frank Lammers, Viggo Waas en Han Römer! Rümke is geen bange jongen. En durfals in het toneel, we gaan ze nog hard nodig hebben. Om Brecht te citeren: ‘De kwelling van de bergen ligt achter ons/ Voor ons ligt de kwelling van de vlakte.’

www.hzt.nl