Peilingenstrijd

Niet alleen de politieke partijen waren de laatste weken in een strijd verwikkeld, ook de verschillende opiniepeilers en de omroepen waar zij hun uitkomsten kenbaar maakten. Woensdagavond resulteerde dat in een wedstrijd wie als eerste met een exitpoll kwam. Die dan natuurlijk aan het eind van de avond overeind moest blijven. De NOS en zijn huispeiler Maurice de Hond hielden vast aan de traditie te wachten tot net nadat de stembussen dicht waren gegaan, een tweetal minuten na negen uur. RTL4 dat zaken doet met TNS NIPO wilde met het oog op de kijkcijfers daar niet op wachten en kwam al om tien voor negen met haar exitpoll.

De uitkomsten verschilden aanzienlijk. Op het eerste oog leek het daardoor dat één van de twee aan het eind van de avond als uiteindelijk en overtuigend winnaar uit de bus zou komen. Zo voorspelde de ‘commerciëlen’ een verlies bij het CDA van zes zetels, terwijl de publieke omroep het op één zetel hield. De commerciëlen dichtten de SP een totaal aantal van dertig zetels toe, de publieke omroep zat daar maar liefst zes zetels onder.

Maar wie aan het eind van de avond alle zetelafwijkingen van De Hond enerzijds en TNS NIPO anderzijds bij elkaar optelt, ziet dat de strijd zo goed als onbeslist is geëindigd. Gerekend over de partijen CDA, PvdA, VVD, SP, Groen Links, D66, ChristenUnie en de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders zat De Hond er om iets na negenen met zijn exitpoll vijftien zetels naast, en het TNS NIPO veertien. Zo kwam het CDA uiteindelijk uit op drie zetels verlies, de SP op een totaal van 26 en bleken de ‘fouten’ van de polls zich keurig over de verschillende partijen verdeeld te hebben.

Maurice de Hond was gisteravond tevreden. Volgens hem mag de afwijkingen liggen tussen de tien en twintig zetels. Hij heeft daar ook een verklaring voor. Zijn mensen vragen aan de kiezers die uit de stembureaus komen niet alleen op wie ze dit keer hebben gestemd, maar ook op wie ze in 2003 hadden gestemd. Die ‘kiezersbewegingen’ geven de opiniepeiler inzicht in wat er gaande is. Volgens De Hond zijn veel mensen echter al vergeten wat ze in 2003 hebben gestemd en denken ze als ze nu bij de SP willen horen al snel dat ze daar ruim drie jaar geleden ook al voor kozen. Met die uitleg geeft De Hond ongewild aan dat kiezers zich laten leiden door de peilingen in de week voorafgaand aan de verkiezingen én dat kiezers graag bij de winnaar horen.