Kunst

People of the Labyrinths

Kunst: The Golden Age

Kunt u zich voorstellen hoe Rembrandts joodse bruidje er in een hedendaagse jurk uit zou zien? En zou een stilleven van Jan Steen niet opfleuren als het een helblauw tafelkleed toonde? Op de fototentoonstelling The Golden Age in het Utrechtse Centraal Museum kunt u een antwoord vinden op deze vragen. Erwin Olaf fotografeerde kledingstukken en stoffen uit de laatste wintercollectie van modemerk People of the Labyrinths in een soort remake van beroemde schilderijen uit de Gouden Eeuw. Hij liet zich bij het fotograferen inspireren door wat ook de inspiratiebron van het Nederlandse ontwerpersduo was geweest: de sfeer, thematiek en stijl van de tijd van de Hollandse meesterschilders. Het resultaat is een aantal fascinerende foto’s, die op het eerste gezicht ogen als klassiekers uit de oud-Hollandse schilderkunst.
Ingetogen foto’s van stillevens, waarin tafelkleden met een opvallende gouden print de aandacht trekken, verwijzen naar Jan Steen. Diverse foto’s zijn door hun composities en stijl bijna namaak-Vermeer, zoals een vrouw aan een tafel met een brief in de hand. Een _Nachtwacht-_sfeer domineert foto’s van bijvoorbeeld chique jonge heren met windhonden. Op alle foto’s zijn de stoffen of kledingstukken afkomstig van People of the Labyrinths, maar zodanig «17de-eeuws» geportretteerd dat ze soms maar met moeite als hedendaags zijn te herkennen.

People of the Labyrinths is een merk dat bekend staat om handbedrukte en handgeschilderde stoffen en inspiratie put uit onder andere de levensstijl van native peoples. De recente flirt met de Nederlandse kunsthistorie levert, als we afgaan op de foto’s van Olaf, een afwisselende en extravagante kledinglijn op: mantels met puntmutsen en bontmanchetten die worden gecombineerd met sandaaltjes met tijgerprint en slaapzakachtige jacks met grote kragen.

Erwin Olafs verbeelding van deze collectie roept de vraag op in hoeverre de foto’s serieus te nemen zijn als een merkwaardige fusion van hedendaagse mode, digitale fotografie en zeventiende-eeuwse schilderkunst. Is het reproduceren van het minutieuze schilderwerk uit de Gouden Eeuw door wat ge-photoshop met digitale beelden niet verschrikkelijk pretentieus? Of wordt door het spelen met thema’s en sfeerbeelden uit de schilderijen van oude Hollandse meesters een revolutionair nieuwe kunstvorm gecreëerd, vergelijkbaar met de manier waarop deejays muziek uit verschillende tradities en periodes samplen?

De veronderstelling dat modeontwerpers en modefotografen simpelweg meeliften op het succes van oude meesterschilders is onwaarschijnlijk gezien het kritische potentieel van Olafs foto’s. De collectie foto’s oogt op het eerste gezicht weliswaar retro, maar komt bij een tweede blik overdreven, nep of zelfs kitscherig over. De modellen poseren met de nietszeggende uitdrukkingen die we kennen uit de modeclichébeelden en de enscenering in stereotiep oud-Hollandse taferelen is zo over the top, dat het moeilijk is de foto’s serieus te nemen als een inventieve verslaglegging van een recente modecollectie. Het lijkt er meer op dat Olaf de grenzen verkent van wat het betekent om inspiratie te putten uit het verleden, en daarmee (impliciet) kritiek levert op het creatieve jatwerk en het vermeende historische besef van mode van nu. De expositie wekt daardoor de indruk eerder een antireclame voor mode te zijn dan een visitekaartje.

Centraal Museum te UtrechtTot en met 23 april