Peres heeft geen enkele reden tot optimisme

In Jenin werd kort voor de Palestijnse verkiezingen een grote Hamas- demonstratie gehouden. ‘Ingenieur’ Yahya Ayyash was door de Israelische geheime dienst opgeblazen en dat was voor Hamas aanleiding hem tot martelaar uit te roepen. De sfeer in het plaatselijke stadion had meer weg van een braderie dan van een religieuze bijeenkomst.

Kinderen liepen rond met Hamas-ballonnen en de plaatselijke middenstand verkocht falafel en suikerspinnen. Rond het voetbalveld hingen portretten van de martelaar, achter hem waren ontploffende Israelische stadsbussen geschilderd. Zelfmoordcommando’s paradeerden voor het podium, door de luidsprekers klonken strijdliederen en mitrailleursalvo’s. De verdrietige maar trotse moeder van Ayyash riep iedere Palestijnse moeder op haar zonen te laten sterven voor de goede zaak. In het Midden- Oosten heersen nu eenmaal merkwaardige opvattingen over leven en dood.
Afgelopen weekeinde was het vijftig dagen geleden dat Ayyash werd vermoord en twee jaar geleden dat Baruch Goldstein een bloedbad aanrichtte in Hebron. Hamas nam wraak op een verschrikkelijke wijze, op een moment dat de Israelische regering het niet verwachtte. Uitgerekend afgelopen zondag waren de grenzen met de Palestijnse Autonomie weer geopend.
Het enige goede nieuws uit Israel kwam van de Shin Beth, de binnenlandse veiligheidsdienst; Mohieddine al-Sharif, een 28-jarige elektricien, zou verantwoordelijk zijn voor de beide zelfmoordaanslagen. Een lang leven zal al-Sharif niet beschoren zijn. Maar dat is een schrale troost voor de nabestaanden van zijn slachtoffers. Er zijn voldoende andere ingenieurs, elektriciens en amateur-scheikundigen die hem kunnen vervangen en aan potentiele zelfmoordenaars is ook geen gebrek.
Dat tekent de machteloosheid van de Shin Beth en de geheime dienst van Yasser Arafat. Een handvol tot op het bot gefrustreerde en godsdienstwaanzinnige Palestijnse pubers is in staat het vredesproces op te blazen. Na iedere aanslag krijgt de Israelische oppositie onder leiding van Benyamin Nethanyahu meer kiezers achter zich en groeit de Hamas-aanhang. Als Nethanyahu, die kortgeleden nog een flinke achterstand op Peres had, de verkiezingen wint, heeft dat verstrekkende gevolgen voor de vredesonderhandelingen en de Palestijnse autonomie. De heksenjacht die Arafat nu uitvoert op Hamas- leden zal hem weinig sympathie opleveren onder de Palestijnen.
De militaire vleugel van Hamas eist alle aandacht op in de internationale media. Maar net als het Algerijnse Fis, de Egyptische Moslimbroeders en de Libanese Hezbollah is Hamas vooral een sociale groepering. Door jarenlang liefdadigheidswerk onder de verpauperde bevolking te verrichten, heeft Hamas een stevige achterban gekregen. Een verbod op Hamas door Arafat zal leiden tot Algerijnse toestanden in de Gazastrook. Peres en Arafat wringen zich in allerlei bochten om hun slinkende achterban gerust te stellen, maar hoeveel mensenoffers kan het vredesproces nog verdragen? Er is geen enkele reden tot optimisme, ondanks de steeds zwakker klinkende beloften en geruststellende woorden.