Peres’ verkiezingsstunt loopt uit de hand

Het is altijd gevaarlijk je verkiezingscampagne door militairen te laten voeren. De populariteit van minister-president Peres bij de Israelische kiezers was nogal gedaald na de bloedige golf van Palestijnse zelfmoordaanslagen twee maanden geleden. Hoewel oppositieleider Netanyahu ook in de verste verte niet weet hoe hij zulke fanatieke zelfmoordenaars een halt kan toeroepen, kreeg Peres toch weer te kampen met het odium dat hij te soft is en de veiligheid van de Israeli’s niet kan garanderen tegen Israels onzichtbare vijanden.

In verband met de verkiezingen van 29 mei werd de situatie nogal bedreigend voor Peres en zijn Arbeiderspartij. Vandaar dat hij, de grote vredesapostel, de verleiding niet kon weerstaan dan maar een campagne te beginnen tegen een handjevol zichtbare vijanden in het zuiden van Libanon, de Hezbollah, ofte wel de Partij van God.
Elke dag zien de Israelische televisiekijkers nu hoe schitterend het Israelische leger de lessen van de Amerikanen uit de Golfoorlog hebben geleerd. Hoe precies de bombardementen plaatsvinden - zelfs als een ambulance met kinderen wordt getroffen, weten de Israelische militairen nog precies dat er ook een Hezbollah-leider in zat, dus is het zijn schuld dat die kinderen werden gedood.
Elke dag zijn er beelden van Peres die zich midden in het gevaar beweegt en die rust en kracht uitstraalt. Iedereen moet nu wel op hem stemmen. Rechtse Israeli’s, omdat hij hun veiligheid garandeert; voorstanders van het vredesproces omdat Peres nu eenmaal de verpersoonlijking daarvan is, hoeveel bommen er ook op Libanon mogen vallen. In Israel lijkt de oorlog vooral op een voluit door de media gecoverde, glanzende verkiezingstournee.
>u10< Het is misschien wat goedkoop om het zo te zeggen, een oorlog als verkiezingsstunt, maar er was in Noord-Israel geen enkele reden om nu zo hard tekeer te gaan. Inderdaad sneuvelen er geregeld Israelische militairen in het zuiden van Libanon. Hun portretten staan groot in de Israelische kranten, maar volgens militaire deskundigen in Israel is dat nu eenmaal de consequentie van de Israelische aanwezigheid in Libanon. Die aanwezigheid wordt weer gemotiveerd met de veiligheid van de dorpen in Noord-Israel. Er kwam de laatste weken wel eens een Katoesja-raket daar neer, maar dat was nauwelijks een schending van het in 1993 gesloten akkoord, waarbij werd afgesproken dat beide partijen de burgerbevolking zouden sparen. Het ging hier om een vergeldingsaanval nadat er door Israel burgers in Zuid-Libanon waren getroffen, ook al zei Israel dat dat per ongeluk was geweest. Er was in elk geval geen enkele militaire reden de bijna-vrede in dat gebied nu zo plotseling op een zo catastrofale manier te laten escalaren.
De ‘Druiven der Gramschap’, zoals de campagne door Israel is genoemd, zijn wrang. Om het vredesproces te redden moet Peres een oorlog voeren die in Libanon tientallen doden kost, honderdduizenden op de vlucht jaagt en waardoor uiteindelijk ook de aanvallen op Noord-Israel weer enorm zijn toegenomen. Over veiligheid gesproken.
Peres zegt dat zijn militaire operatie bedoeld is om de Libanese regering en Syrie - dat de werkelijke macht in Libanon uitoefent - onder druk te zetten om Hezbollah aan banden te leggen. Politici hebben nooit oog voor de invloed van de publieke opinie in het land dat ze aanvallen. Niemand in Libanon denkt er nu nog over Hezbollah aansprakelijk te stellen voor wat er gebeurt. Voor iedereen daar is het overduidelijk dat Israel de vijand is en dat de eerste prioriteit nu is dat Israel van het Libanese grondgebied verdwijnt, hetgeen precies de eerste doelstelling van Hezbollah is.
In de hele Arabische wereld, en zeker door de Palestijnen, wordt solidariteit gevoeld met de nieuwe slachtoffers van het Israelische geweld en in de hele wereld moet toch wel enige sympathie worden gevoeld met Libanon, dat zich net van de slopende burgeroorlog begon te herstellen en dat nu weer op zo'n ellendige manier wordt aangevallen. Ook al tracht Israel zichzelf schoon te poetsen door uit te leggen dat ze altijd eerst netjes waarschuwen voordat ze hun bombardementen uitvoeren.
Al eerder is gebleken dat je zo'n oorlog wel gemakkelijk kunt beginnen, maar dat het vaak moeilijk is er een einde aan te maken. Israel zegt dat het ophoudt met bombarderen als Hezbollah zijn beschietingen staakt, maar bij deze fanatieke moslims zijn nu juist de remmen pas goed los. De Europese bemiddelingspogingen maken in Israel geen kans, omdat Europa zich al te neutraal opstelt. Blijkbaar zien de Amerikanen een mogelijkheid om Syrie onder druk te zetten, maar de gehele situatie is behoorlijk onvoorspelbaar geworden.
Het gelukkigste zou Peres moeten zijn als er snel een regeling tot stand komt waarmee hij de Israelische kiezers en de wereld in de ogen kan zien, maar zeker is dat absloluut niet. Als zijn oorlog te lang duurt, zouden de Israelische kiezers wel eens kunnen besluiten dan maar op de echte vechtjassen, de Likoed, te stemmen. Als een regeling onbevredigend lijkt, heeft Peres zijn image in Israel geen goed gedaan. Uit Zuid-Libanon vertrekken, wat de verstandigste optie zou zijn, is nu helemaal onmogelijk geworden. Maar als er geen spoedig akkoord komt, wordt het hele vredesproces in gevaar gebracht.
Natuurlijk ligt het vredesproces stil totdat in Israel de verkiezingen zijn gehouden. Arafat klaagde intern toch al dat het vredesproces dood is en Israel het Palestijnse volk de oorlog heeft verklaard, door de collectieve strafmaatregelen en de weigering zich uit Hebron terug te trekken.
Peres mag zich in Israel dan als krachtdadig en betrouwbaar presenteren, in de Arabische landen presenteert hij Israel als oorlogszuchtig en onbetrouwbaar. Voor het vredesproces is herverkiezing van Peres noodzakelijk, maar het is te hopen dat de druiven der gramschap in de toekomst niet nog heel veel wranger zullen smaken.