Podiumkunsten - De non-subsidies

Pervers

De mevrouw die over de verdeling van de kunstsubsidies gaat ziet er tegenwoordig op het Achtuur Journaal uit alsof ze zojuist heeft ontdekt dat haar accountants haar hebben bedrogen. Wat ook zo is.

Het Bureau Rutte/Bussemaker, onderdeel van de holding Pas-op-de-Winkel.com, heeft een derde van het kunstbudget ontvreemd, en dat al vijf jaar achter elkaar. Alles bij elkaar voor een bedrag van één miljard. Tegenwoordig mag de mevrouw van de kunstsubsidies tegen artiesten roepen dat ze enorm goed zijn, echt enorm goed, maar dat ze desalniettemin weg moeten. Omdat de kas leeg is. Een popgroep, die ook enorm goed schijnt te wezen, krijgt een grote som geld om naar het buitenland te verkassen. Ook een manier om van je podiumkunstenaars af te komen. Plato, die performers haatte als de pest, zou jaloers zijn op deze trouvaille. Dit pretpark van zakcalculators vindt al jaren plaats midden in de zomervakantie. Zodat de protesteerders lijken op een handvol gehandicapten die ‘boe’ roepen op een leeg Malieveld.

Marc van Warmerdam, broer van Alex en directeur van Orkater, dat ook weg moet, noemt dit alles pervers. En hij heeft gelijk. Pervers is het. En ook perfide. De cultuurminister van de partij die ooit reparaties beloofde van het sloopwerk in de kunsten door het kabinet-Bruin I loopt al vier jaar lang als een moderne akela met ‘rugzakjes voor talentontwikkeling’ te leuren. En ze opent almaar musea van een populair televisieprogramma. We raken gewend aan deze vormen van staatsperversie. We raken gewend aan een kunstenlandschap dat nog louter verschroeide aarde is. Met onbereikbaar in verre verten de schoongeboende paleizen van de superrijken, als Ivo van Hove, Taco Dibbits (voorheen Wim Pijbes) en Joop van den Ende. In de ruïnes van oude theaters spelen kunstleprozen en toneelproleten. Voor armoedzaaiersfooien. Ze lijken gelukkig. Of hebben ze de vreselijke tijding nog niet vernomen? Ze moeten namelijk weg. Allemaal.

Wat te doen? Alstublieft geen Mars der Beschaving meer. Ook niet dat Frits Bolkestein vanaf een balkon komt zeggen dat hij het ermee eens is, en dat kunst uit ontwikkelingshulp moet worden betaald. Kunst in Nederland is namelijk al lang ontwikkelingshulp. Ook alstublieft geen Actie Tomaat 2.0. Die eerste versie uit 1969 was wel genoeg. Slimme voorstellen, daar zitten we op te wachten. Hou wat dat aangaat tijdens het Theaterfestival in september (dat trouwens ook weg moet) het initiatief Nieuwe Grond #3 van theatermaker en journalist Anoek Nuyens c.s. in de gaten. Nieuwe Grond denkt vanuit voorstellen in plaats van vanuit kritiek.

Er wordt een plan uitgewerkt om artiesten te beschermen tegen onmenselijke werkomstandigheden in de kunsten, waarover de Sociaal-Economische Raad vorig jaar (totaal vergeefs) de noodklok luidde. Er wordt gewerkt aan een Cultuurparlement, als een soort bevrijd gebied, waarin frisse lucht wordt verzameld tegen de gierstank van de bestaande cultuurpolitiek. Een van de motto’s van Nieuwe Grond komt van de Vlaamse publicist Marianne Van Kerkhoven: ‘Het theater ligt in de wereld en de wanden zijn van huid – ze hebben poriën, ze ademen.’

Misschien kan dat andere motto ook weer uit de kelders van het utopisch denken worden gehaald. Wees realist. Vraag het onmogelijke.


Beeld: Posterproject l'absent images door Sarah Vanhee (Nederlands Theaterfestival)